UWV-boetes voor zzp’ers niet terecht
Rotterdam, 9 febr. Uitkeringsinstantie UWV heeft zelfstandigen die vanuit een uitkering een eigen zaak begonnen, ten onrechte beboet. Dat concludeert de Nationale Ombudsman in een vandaag verschenen rapport.
De duizenden zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) die door het UWV van fraude werden beschuldigd en hoge boetes kregen opgelegd, zijn ‘disproportioneel’ hard aangepakt en moeten gecompenseerd worden, aldus de ombudsman.
Het onderzoek van de ombudsman spitst zich toe op de miscommunicatie rondom de zelfstandigenregeling van het UWV. Volgens die regeling konden mensen met behoud van een WW-uitkering een eigen bedrijf beginnen. De gewerkte uren werden in mindering gebracht op de uitkering. Het ging mis bij de interpretatie van het begrip ‘gewerkt uur’: veel starters gaven alleen hun gedeclareerde uren op, terwijl ze álle gewerkte uren hadden moeten opgeven. Het gevolg was dat bijna 3.000 startende ondernemers door het UWV werden beticht van fraude. Zij werden strafrechtelijk vervolgd en kregen boetes van duizenden euro’s. In totaal ging het om 30 miljoen euro aan ‘terugvorderingen’.
Onterecht, volgens vakcentrale FNV. Er was immers sprake van verkeerde voorlichting door het UWV. In het rapport van de ombudsman krijgt de FNV gelijk. „Dat is op zichzelf goed nieuws”, zegt bestuurder Ronald van der Krogt van FNV Zelfstandigen, „maar het is tegelijkertijd schokkend dat dit heeft kunnen gebeuren. Het is een snoeihard rapport en we willen dan ook dat de getroffen zzp’ers zo snel mogelijk worden gecompenseerd. Zij moeten hun geld terugkrijgen en degenen die hier een strafblad aan hebben overgehouden moeten gratie krijgen.” In zijn aanbevelingen stelt ombudsman Alex Brenninkmeijer grotendeels hetzelfde voor. Hij had in overleg met het UWV met „praktische oplossingen” willen komen voor de getroffen zzp’ers, maar dat is niet gelukt omdat het UWV hierover geen afspraken wilde maken.
„Verbijsterend”, vindt Van der Krogt. „Het minste dat het UWV nu moet doen is excuus aanbieden aan de slachtoffers.” Het UWV wil geen commentaar geven op de kritiek. „Het rapport ligt nu bij Sociale Zaken”, aldus een woordvoerder. „Het is aan de minister om er iets mee te doen.”
In een eerste reactie zegt minister Donner het onderzoek serieus te nemen en op korte termijn met een standpunt te komen. Of de zelfstandigen gecompenseerd gaan worden, is nog de vraag. „De dossiers moeten opnieuw worden onderzocht.”