Iran straft KLM na weigeren van brandstof
Teheran, 13 dec. Iran weigert sinds twee weken toestellen van KLM genoeg brandstof te verstrekken. Hierdoor moet er zes keer per week een tankstop worden gemaakt in de Griekse hoofdstad Athene. Het gaat, bevestigen Iraanse diplomaten, om een strafmaatregel tegen Nederland. De KLM erkent „sinds twee weken” brandstofproblemen te hebben in Iran, maar benadrukt verder „buiten de politieke discussie te willen staan”.
Achtergrond van de maatregel is de Nederlandse weigering eind november om een brandstofgarantie te geven voor het zakenvliegtuig van de Iraanse minister van buitenlandse zaken Manoucher Mottaki. Die was destijds voor een lezing uitgenodigd door de in Den Haag gevestigde organisatie voor het verbod op chemische wapens (OPCW). In de marge van de conferentie zou Mottaki bovendien een geheime bespreking hebben met zijn ambtgenoot Rosenthal (Buitenlandse Zaken, VVD) over de Iraans-Nederlandse activiste Zahra Bahrami. Die staat in Teheran voor de rechter.
Voordat hij Nederland zou bezoeken, kreeg Iran te horen dat het toestel van Mottaki niet zou worden bijgetankt. Rosenthal heeft de VS daarover om advies gevraagd, bevestigt een hoge Amerikaanse regeringsvertegenwoordiger, die anoniem wil blijven. Rosenthal zou hebben gevraagd of een brandstofgarantie aan Mottaki’s toestel de strenge sancties van de VS ten opzichte van Iran zou breken. „Wij hebben Nederland geadviseerd dat dit mogelijk het geval zou zijn”, aldus de Amerikaanse woordvoerder. Buitenlandse Zaken ontkent dat er om advies zou zijn gevraagd.
De kwestie ligt gevoelig. Terwijl de VS alomvattende brandstofsancties tegen Iran hebben afgekondigd, staat de Europese Unie handel in alle soorten brandstof met de islamitische republiek juist toe. De VS dreigen Europese bedrijven met geldboetes en uitsluitingen als ze zaken blijven doen met Iran. Staatsluchtvaartmaatschappij Iran Air krijgt hierdoor al sinds september geen kerosine meer op Schiphol.
Maar op luchthavens in Frankrijk, Italië, Duitsland en Oostenrijk heeft de maatschappij geen problemen. Verschillende Europarlementariërs hebben geklaagd over de Amerikaanse maatregelen, die de onafhankelijkheid van de Europese lidstaten zouden bedreigen. Buitenlandse Zaken zegt „geen verband” te zien tussen de kwestie met Mottaki’s toestel en de problemen van KLM in Iran: „De Iraanse minister had ook een lijnvlucht kunnen nemen. We hadden graag met hem gepraat.” In Iraanse regeringskringen ziet men het anders: „Er is absoluut een verband tussen de weigering van de Nederlandse regering en de problemen van de KLM”, aldus een diplomaat.