Fortis en ABN Amro gered door nationalisatie
Amsterdam, 4 okt. De Nederlandse staat heeft Fortis Bank Nederland, ABN Amro Nederland en de Nederlandse verzekeringsactiviteiten van Fortis gekocht voor in totaal 16,8 miljard euro. Dat maakten premier Jan Peter Balkenende, minister van Financiën Wouter Bos en president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank gisteravond bekend.
Met de volledige nationalisatie wilde het kabinet, zo stelde Bos, de „belangen van rekeninghouders veiligstellen”. De actie was nodig omdat de kapitaalinjectie van vorige week onvoldoende bleek. De 11,2 miljard euro die de overheden van Nederland, België en Luxemburg toen in Fortis pompten kon het vertrouwen van klanten niet herstellen. De bank-verzekeraar was de afgelopen maanden al in grote problemen geraakt door de kredietcrisis en de veel te dure overname van ABN Amro. Aan het begin van deze week haalden veel klanten ondanks de staatsinterventie hun geld weg. Dit zou met name in België zijn gebeurd.
De problemen die dit voor de liquiditeit van Fortis meebracht, baarden Bos grote zorgen. Het omvallen van Fortis zou grote gevolgen hebben, niet alleen voor de financiële sector in de Benelux, maar ook elders in de wereld. Afgelopen weekend nog waarschuwde president Jean-Claude Trichet van de Europese Centrale Bank voor de mondiale gevolgen voor de financiële sector die een faillissement van Fortis zou hebben.
De onderhandelingen over een nieuwe ingreep begonnen dinsdag. Donderavond gingen de drie Nederlanders naar Brussel voor gesprekken met de politieke top van België die vrijdag werden afgerond. De nationalisatie volgt de diverse voorbeelden in de VS en Europa waar regeringen al een aantal banken opkochten. De problemen van de instellingen komen voort uit de kredietcrisis, maar steeds vaker komen banken in problemen omdat zij geen geld meer kunnen lenen op de geldmarkt. Deze droogt steeds verder op, omdat banken elkaar niet meer vertrouwen en dus geen leningen meer uitschrijven aan elkaar.
Met de overeenkomst wordt de staat volledig eigenaar van twee banken die, zoals al gepland, zullen worden geïntegreerd. Het grote verschil is dat nu ABN Amro de overhand zal hebben bij de integratie van de twee. Fortis was lid van het consortium dat ABN Amro vorig jaar kocht voor 71 miljard euro. Fortis betaalde 24 miljard voor haar deel, Royal Bank of Scotland en het Spaanse Santander de rest. Bij ABN Amro Nederland werken 30.000 mensen, bij Fortis Bank Nederland 10.000 en bij de verzekeringstak 5.000. De vakbonden zullen maandag langsgaan bij Bos om meer details te horen.
Bos wilde niet ingaan op de vraag hoe lang de staat eigenaar zal blijven. Volgens Bos betreft het een tijdelijke maatregel. „Nadat de rust in het financiële stelsel is teruggekeerd zullen de instellingen worden geprivatiseerd.” Het integreren van de banken duurt naar verwachting tot eind 2009.
De grote politieke partijen steunen de nieuwe reddingsoperatie. Kamerleden hebben wel veel vragen, die Bos volgende week in een debat moet beantwoorden. Bos zei gisteren met „een buitengewoon oncomfortabel gevoel” de afgelopen week debatten over Fortis te hebben gevoerd, omdat hij niet kon vertellen wat gaande was. Hij zou de fractievoorzitters gaan bellen om dat uit te leggen.
De beursnotering van Fortis blijft bestaan. Door de nationalisatie van de Nederlandse tak bezitten beleggers in Fortis NV nu een aandeel in het Belgische en Luxemburgse deel van het bedrijf.