Gemotiveerde migrant gezocht

Europa heeft migranten hard nodig, zegt Gerd Leers. De burgemeester van Maastricht en prominent CDA’er vindt Nederland in zichzelf gekeerd.

Rotterdam 6 Sept. Gerd Leers (CDA), burgemeester van Maastricht, maakt zich grote zorgen. „Nederland is aan het doorslaan.’’

De ondertoon van het migratiedebat in Nederland is kil en kortzichtig. Er wordt enkel nog gewezen op het ‘gevaar’ van binnenkomende migranten. „Laten we een ander perspectief bieden. We hebben creatieve, hard werkende migranten dringend nodig, anders roepen we grote problemen over ons af.’’

Leers windt er geen doekjes om als hem een toelichting wordt gevraagd op zijn opvallende rede in het provinciehuis, ruim een week geleden, ter gelegenheid van de nationale Naturalisatiedag, 24 augustus.

Decennialang was Nederland synoniem voor gastvrijheid en tolerantie ten opzichte van dissidenten, vreemdelingen en andersdenkenden.

„De laatste jaren voeren helaas ijzige termen als uitzetcentra en vluchtelingenquota de boventoon. Het positieve imago heeft flinke deuken opgelopen. Zet de deur niet op een kier, maar wagenwijd open’’, zei Leers in zijn rede Open migratiebeleid van levensbelang voor de toekomst van Nederland.

Asielzoekers, die al jaren in Nederland in procedures zijn gewikkeld, moeten gewoon Nederlander worden, stelde Leers, die een generaal pardon bepleit – net als GroenLinks in het deze week gepresenteerde voorlopige verkiezingsprogramma.

Het was een opvallend positief geluid temidden van het immigratiedebat, dat in Nederland en Europa de laatste jaren hoofdzakelijk wordt gekenmerkt door begrippen als afremmen, terugdringen en integratie-examens.

„Of het CDA ongelukkig was met mijn toespraak? Ik heb niets gehoord’’, reageert Leers desgevraagd. Hij vindt het ook niet relevant. „Mijn zorg is dat Nederland de tekenen van de tijd niet verstaat. Het land is in zichzelf gekeerd en daarmee maken we ons ongelooflijk kwetsbaar.’’

Leers hoopt met zijn oproep tot een ‘opendeurpolitiek’ het debat over immigratie een andere wending te geven. „We hebben gemotiveerde, getalenteerde en jonge migranten hard nodig’’, zegt hij en wijst op de vergrijzing in Europa, maar ook op zijn christelijke inborst.

„In heel Europa gaan er vanaf 2010 meer mensen met pensioen dan dat er jongeren op de arbeidsmarkt komen. Daar moeten we een antwoord op vinden.’’ In Limburg doemt het spookbeeld van de kwetsbare samenleving al op. Deze regio vergrijst vele malen sneller dan de rest van het land.

„We hebben ambachtslieden, studietalenten, sporthelden, denkers en verplegers harder nodig dan ooit, waar ze ook vandaan komen.’’

Bevreesd voor spanningen in zijn provincie, die anderhalf jaar geleden de hoogste werkloosheid van Nederland kende is hij niet.

„Bedrijven blijven juist weg omdat we te weinig vakkrachten hebben. Die vinden ze hier nu niet.’’ Daarom moet Nederland, Europa, snel een immigratiebeleid ontwikkelen – geen asielbeleid – dat rekening houdt met regionale verschillen.

„Regio’s met de meest nijpende problemen moeten een ruimer toelatingsbeleid kunnen voeren. Juist Limburg kon in de vorige eeuw tot volle bloei komen, dankzij de Polen, Italianen en Hongaren. In grote saamhorigheid en met respect voor elkaar kon Limburg welvarend worden. Daarvan kunnen we toch leren, in Nederland en in Europa.’’

In 1995 voerde Gerd Leers actie tegen een van de vele herindelingen van die tijd, waarbij gemeenten werden samengevoegd. Als inwoner van het Brabantse Goirle liet hij op de gemeentegrens met Tilburg een verdedigingswal met zandzakken bouwen, dit als protest tegen de dreigende annexatie door ‘grote buur’ Tilburg. Daar was partijgenoot Gerrit Brokx burgemeester.

De actie tekent de stijl van de Brabander als vrolijk agitator, maar ook als strijdbaar oppositiepoliticus. Toen de christen-democraten in 1994 in de oppositie belandden, was Kamerlid Leers een van de weinigen die er de lol van inzag. In 1996 wist hij regeringspartij PvdA mee te krijgen in zijn strijd tegen een plan van PvdA-minister Margreeth de Boer met de hogesnelheidslijn. Het was één van de schaarse successen van het CDA als oppositiepartij.

Eenmaal burgemeester van Maastricht vestigde Leers al snel een reputatie als misdaadbestrijder door de ME enkele malen het woonwagenkamp De Vinkenslag te laten binnentrekken, op zoek naar wapens en drugs. Hij raakte dat imago snel weer kwijt door zijn kritiek – vervat in een rap – op het softdrugsbeleid van minister Donner (CDA, Justitie).

De laatste keer dat Leers nationaal de aandacht trok, was toen hij in een kranteninterview kritiek uitte op premier Balkenende. Tegen de Volkskrant zei hij: „Ik zie de worsteling van zijn persoon, die door de technocraat wil heen breken. Dan praat ik hardop: Kom op, Jan Peter, kom op! Kom eruit, spring over die technocraat heen! Maar dan lukt het weer niet.”