Gokmonopolie mag

Rotterdam, 8 sept. Het leek ze een perfect een-tweetje. Portugezen houden van voetbal. Portugezen houden van een gokje wagen. Waarom zou de Liga Portuguesa de Futebol, zeg maar de Portugese Eredivisie, zich niet laten sponsoren door internetbookmaker Bwin uit Gibraltar?

Op de website van de Liga Portuguesa kwam een banner met een link naar de website van Bwin. Daar konden gokkers inzetten op Portugese wedstrijden. Benfica 1-Vítoria Setúbal 2, dat werk. Om extra aandacht te trekken droegen alle eredivisiespelers een shirt met reclame voor Bwin.

De stichting Santa Casa, die sinds 1783 loterijen voor de Portugese staat uitbaat, protesteerde. Santa Casa is de monopolist en mag volgens de Portugese wet als enige kanspelen aanbieden, dus ook op sport en ook via internet. Bwin en Liga Portugesa waren het hier faliekant mee oneens. Onder de Europese vrijheid van dienstverlening zou Bwin uit Gibraltar toegelaten moeten worden op de Portugese markt, bepleitten ze. De zaak liep hoog op en werd voorgelegd aan het Europees Hof van Justitie in Luxemburg, de hoogste rechter in de EU.

Vandaag oordeelde het hof dat het weren van Bwin gerechtvaardigd kan zijn door de doelstelling om fraude en criminaliteit te bestrijden. De Portugese staat mag het exploiteren van online kansspelen gunnen aan monopolist Santa Casa.

De Lotto

Deze uitspraak lijkt een overwinning niet alleen voor Santa Casa en de Portugese staat, maar ook voor de Nederlandse staat en zijn monopolist De Lotto. Een overwinning juist op het moment dat het Nederlandse gokbeleid, overigens net als het Estse, Duitse en Franse, onder druk staat. De Europese Commissie is in de laatste fase van een onderzoek naar het Nederlandse gokbeleid en verdenkt Nederland ervan Europese regels te breken. Ieder moment kan de commissie naar het hof stappen. Tegelijkertijd spannen internetbookmakers als Betfair en Ladbrokes rechtzaken aan om toegang te krijgen tot de Nederlandse markt. „Deze uitspraak van het Europees Hof bevestigt dat een monopoliestelsel mag”, zegt een woordvoerder van het ministerie van Justitie. „Het maakt nog eens duidelijk dat ons beleid goed verdedigbaar is in Europa.”

Regels voor monopolie

Maar zo simpel is het niet. De rechters in Luxemburg weken vandaag niet af van eerdere zaken waarin ze oordeelden dat een lidstaat niet zo maar bedrijven als Bwin mag uitsluiten. Dat mag alleen om, bijvoorbeeld, de consument te beschermen tegen verslaving, om criminaliteit in toom te houden, of om invulling te geven aan dominante religieuze opvattingen in een land. Wat van het Europees Hof echter niet mag is gokken monopoliseren louter om inkomsten voor goede doelen veilig te stellen. Eerder lekte al uit dat de Europese Commissie twijfelt of Nederland daadwerkelijk een monopoliebeleid voert om gokverslaving en criminaliteit tegen te gaan of juist om extra inkomsten te genereren.

Justin Franssen is advocaat voor Betfair, een Brits gokhuis dat een procedure bij het Europees Hof heeft aangespannen tegen Nederland. „De uitspraak van gisteren is niet mooi voor Bwin, maar zegt weinig over de Nederlandse kwestie”, stelt Franssen. „Tegen Portugal loopt geen onderzoek, tegen Nederland wel”, zegt de advocaat. „Ook de zaken voor het Hof verschillen. Bwin maakte via de voetballiga actief reclame, Betfair biedt alleen passief diensten aan”, zegt de Betfair-advocaat. „En Bwin heeft nooit een vergunning aangevraagd terwijl Betfair juist een zaak aanspant om in aanmerking te komen voor een vergunning. We zullen zien. Ik verwacht in 2010 uitspraak.”