An Inconvenient Truth
Je moet wel een enorme scepticus of cynicus zijn wil je na afloop van An Inconvenient Truth niet meteen je auto aan de kant zetten of het lampje in de hoek van de kamer uitschakelen.
De film is niet veel meer dan een lezing over een milieuprobleem met een hightech diashow, zo vernuftig gemonteerd dat-ie je kritische vermogens uitschakelt. An Inconvenient Truth doet je geloven dat de ijskappen zo snel smelten dat na afloop van de film je voeten al in het water staan.
Het gaat bij documentaires niet meer om het vastleggen of betrappen van de werkelijkheid. De documentaire van nu is een guerrilla-essay van een maker met een missie. Denk aan Michael Moore en Bush (Fahrenheit 9/11), denk aan Morgan Spurlock en McDonalds (Super Size Me). Het gaat om retoriek en overtuigen met een knipoog. Een moderne documentaire hoeft geen gelijk te hebben, als hij maar gelijk krijgt.
Daar beginnen meteen de problemen. Want de meeste mensen (en zelfs de meeste wetenschappers) weten nou eenmaal niet genoeg van het broeikaseffect om te weten of Al Gore in zijn film met de juiste argumenten gelijk heeft. Al Gore? Die deed toch, toen hij nog Bill Clintons vice-president, niet echt heel hard zijn best om het klimaatverdrag van Kyoto te ratificeren?
Tegenwoordig is hij milieuactivist. En zoals elke goede Amerikaan die het licht ziet, heeft hij daar een persoonlijke reden voor. Toen zijn zoon na een ongeluk bijna om het leven kwam, stelde de politicus zich de vraag hoe hij zijn tijd op aarde eigenlijk wilde doorbrengen. Dat werd met het redden van deze in Gore’s ogen nog net niet reddeloos verloren aarde zelf.
Dat is dan ook meteen het grootste bezwaar tegen An Inconvenient Truth, dat Gore tekeer gaat als een soort born again wereldverbeteraar. En ook een beetje alsof hij de enige ter wereld is die om het milieu geeft.
Terwijl zijn redeneringen in al hun kracht en eenvoud veelzeggend genoeg zijn: dat kiezen voor het milieu geen keuze tegen economie of welvaart is. Dat we heel veel CO2-uitstoot kunnen tegengaan: een keertje de fiets pakken, dat lampje in de gang uit. Scheelt ook in je portemonnee.