Away From Her

In de geruchtenstroom over de Oscarnominaties voor beste actrice doet ook de naam van Julie Christie de ronde, voor haar rol als de dementerende Fiona in Away From Her. Laten we hopen dat dat gerucht klopt. Christie is buitengewoon indrukwekkend in haar portret van radeloosheid en ontreddering, maar ook van het koppige voornemen van haar personage om haar ziekte tegemoet te treden ‘met een beetje waardigheid’.

Trailer van Away From Her:

Away Form Her is de eerste lange speelfilm onder regie van actrice Sarah Polley (1979). Al voor ze het scenario begon te schrijven, gebaseerd op een kort verhaal van Alice Munro, had ze Christie voor de hoofdrol op het oog. De actrices kennen elkaar van de set van Hal Hartleys No Such Thing.

Grant (Gordon Pinsent) en Fiona zijn al vijftig jaar getrouwd. Ze leiden een teruggetrokken bestaan op het platteland van Ontario. De dag waarop Fiona door haar ziekte zal moeten worden opgenomen in een verzorgingshuis komt snel dichterbij. De instelling heeft het wrede beleid dat nieuwe bewoners de eerste dertig dagen geen bezoek mogen ontvangen. Als Grant na die periode voor het eerst op bezoek komt, herkent Fiona hem niet meer. Ze blijkt vriendschap te hebben gesloten met een andere patiënt, Aubrey; een weergaloze zwijgende bijrol van Michael Murphy.

Als haar nieuwe liefde moet vertrekken, om weer thuis door zijn vrouw te worden verzorgd, zinkt Fiona weg in een steeds diepere depressie. Grant zoek daarom toenadering tot Aubreys vrouw (Olympia Dukakis), in een poging zijn vrouw en haar nieuwe vriend weer bij elkaar te brengen.

Veel van de fraaie korte zinnen en rake observaties zijn direct afkomstig uit het verhaal van Munro, The Bear Came Over the Mountain. Maar Polley weet er toch echt film van te maken – onder meer door het Canadese winterlandschap veel ruimte te geven. Munro heeft een uniek vermogen om menselijk gedrag zeer precies te observeren, en op hetzelfde moment het raadsel van heel alledaagse levens in ere te houden. Polley weet die dubbelzinnigheid ook in de film over te brengen.

Behalve een film over Alzheimer, over vergeten en herinneren, is Away From Her ook een portret van een huwelijk. Grant is een toegewijde echtgenoot, maar dat is ooit anders geweest. Hij heeft een wilde periode gekend, met veel affaires. Dat hij nu zoveel voor Fiona opzij zet, komt deels voort uit schuldbesef.

Alzheimer wist het leven al voor de dood uit. Dat maakt de ziekte zo wreed. Bijna als een nabestaande doorloopt Grant de stadia van rouw: van ontkenning, naar verzet tot uiteindelijk berusting. Maar bovenal is hij met stomheid geslagen door de gebeurtenissen. „Ik weet niet wat ik moet doen”, zegt hij tegen een verpleegster, die zich over Fiona en hem ontfermt.

Een paar schoonheidsfoutjes: de korte flash backs naar het stel in hun jonge jaren hadden niet gehoeven en de verwijzing naar de oorlog in Irak is een beetje makkelijk („,Hoe kunnen ze Vietnam vergeten?”). Vergeleken met wat er allemaal wel mooi is aan Away From Her, mag dat geen naam hebben.