Changeling

Clint Eastwood staat bekend als een harde en snelle werker. Maar dat de 78-jarige regisseur na Changeling, die in mei van dit jaar in première ging in Cannes, alweer een nieuwe film af heeft, is zelfs voor zijn doen bijzonder. In Gran Torino die komende maand in de VS gaat draaien, heeft hij ook weer eens een rol voor zichzelf gevonden: Eastwood speelt daarin een veteraan van de oorlog in Korea, die een criminele jongen die zijn auto (een Gran Torino) wil stelen op het rechte pad probeert te krijgen.

Aanvankelijk ging de Oscarbuzz over Changeling, maar nu is Gran Torino getipt als kanshebber voor een gouden beeldje. Het enthousiasme waarmee Changeling op het festival in Cannes werd onthaald, is enigszins vervluchtigd. Changeling is ook eerder een solide middenmoter in Eastwoods indrukwekkende oeuvre dan een echte uitschieter.

Trailer van Changeling:

Changeling is gebaseerd op een ongelofelijk, maar waargebeurd verhaal. Het negenjarige zoontje van Christine Collins (Angelina Jolie), een alleenstaande moeder die werkt in een telefooncentrale, is op een dag in 1928 spoorloos verdwenen. Enkele maanden later heeft de politie goed nieuws: haar zoontje is gevonden. Ze leveren een kind bij haar af, maar dat blijkt haar zoon Walter helemaal niet te zijn. De politie blijft bij hoog en bij laag beweren dat dit wel haar zoon is, om goede sier te kunnen maken met een succesvol afgesloten onderzoek. Als Collins blijft volhouden en de zaak openbaar maakt, laat de politie haar opnemen op de gesloten afdeling van een psychiatrische inrichting. Zij vecht terug, met hulp van een charismatische priester (John Malkovich) die voor haar opkomt in zijn radioshow.

Het is een bizar verhaal, maar scenarioschrijver J. Michael Straczynski heeft verklaard dat 95 procent van het script is gebaseerd op historische bronnen. Dat helpt de film niet echt. Ook als de film historisch accuraat is, blijft het een moeizaam verhaal om in mee te gaan. Echt gebeurd is geen excuus.

De film is ook nogal overdadig gestileerd, met scènes die van een schilderij van Edward Hopper lijken te zijn geplukt. Die nadruk op stilering en historische detaillering verhoudt zich niet soepel tot Eastwoods rauwe, recht-voor-zijn-raapstijl, die beter tot zijn recht komt in puur functionele decors.

Angelina Jolie haalt veel uit de kast voor deze rol als strijdende moeder. Te veel. Helaas is ze niet verder gegaan op de weg die ze was ingeslagen in het onderschatte A Mighty Heart, waarin ze zeer ingehouden, en daardoor juist indrukwekkend, de weduwe speelde van de onthoofde journalist Daniel Pearl. In Changeling ligt overacting voortdurend op de loer.

Halverwege verandert het perspectief van Changeling en krijgen we te zien wat er met het zoontje kan zijn gebeurd. Zijn verdwijning blijkt iets te maken te hebben met de zogeheten Wineville Chicken Coop Murders, waarbij twintig kinderen zijn gedood door een psychopaat. Dan krijgt het toch al bizarre verhaal nog meer bizarre, gruwelijke trekken.

Eastwoods emotionele directheid en rauwheid, grofheid bijna, als verhalenverteller vraagt om een zeker tegenwicht. In een meesterlijke film als Million Dollar Baby zit die balans wel, door de naïviteit van de jonge, vrouwelijke bokser, gespeeld door Hilary Swank, en de aangename distantie van Morgan Freeman. Als Eastwood werkt met acteurs die zijn directheid nog eens versterken, kunnen nogal afstotende scènes als mokerslagen ontstaan. Dat was zo in Mystic River, met een prominente rol voor Sean Penn. Hetzelfde geldt in Changeling in iets mindere mate voor de te zwaar aangezette rol van Jolie. Lichte momenten, zoals wanneer Christine naar de Oscaruitreiking 1935 op de radio luistert, zijn schaars.

Ondanks deze kanttekeningen blijft het een verademing een film te zien die zo nadrukkelijk is gemaakt voor een publiek van volwassenen, die de bittere pil op geen enkele manier verzacht. Zulke films zijn een schaars goed in het huidige Hollywood.