Defiance

Als Defiance geen waargebeurd verhaal was geweest, had het nooit voor een speelfilm verzonnen kunnen worden. Dat zouden we ongepast vinden.

Trailer van Defiance:

Dat wil niet zeggen dat het geen góed verhaal is. De geschiedenis van de vier seculier Pools-Joodse broers Bielski die in de bossen rond het Wit-Russische Naliboki onderdoken en met een groep van tegen de duizend lotgenoten de Tweede Wereldoorlog overleefden in een kibboetsachtige gemeenschap is een geweldig verhaal. Het is spannend, zit vol suspense en religieuze en morele dilemma’s en heeft een happy end.

Voor een Hollywoodfilm bevatte het echter te weinig drama (vier jaar in de bossen, dreiging, veel honger, weinig actie). Daarom heeft regisseur Edward Zwick, een actiespecialist bekend van films als Blood Diamond, het al in 1993 door Nechama Tec te boek gestelde verhaal wat aangedikt. Hij wilde “breken met de iconografie van de Holocaust”, zei hij, “die er vooral één van slachtofferschap was.”

En dan begint het gedonder. De oudste boerenzonen Tuvia (Daniel Craig) en Zus (Liev Schreiber) zijn twee filosofische tegenpolen die voortdurend discussiëren over onderwerpen als geweld, wraak en vergelding en of ze zich moeten aansluiten bij de (antisemitische) Russische partizanen.

De film suggereert, heel kort door de bocht, zelfs dat als maar meer Joden hadden teruggevochten de geschiedenis anders was verlopen. Iets wat ondersteund wordt door een door de scenarioschrijvers toegevoegde en fictieve scène waarin de uitgeputte bosgemeenschap het met succes opneemt tegen een Duitse tank. Ze vechten terug! Met effect!

In Polen was de film ook controversieel. Daar wil de overlevering dat de broers dieven en moordenaars waren, die het beslist niet in dank wordt afgenomen dat ze het samen met de Russen opnamen tegen de Poolse collaborateurs.

De nieuwe generatie oorlogs- en Holocaustfilms uit Hollywood (The Reader komt er binnenkort aan) loopt dit soort morele mijnenvelden nogal onbekommerd binnen. Het is dubieus de geschiedenis aan te passen, al levert dat wel een verdomd goed verhaal op.