Birdwatchers

Westerse beschaving is vergif. Kijk naar die twee jonge indianen. De één heeft profetische gaven en wordt sjamaan. De dochter van de sojaboer op haar glimmende crossmotor palmt hem bijna in, maar hij kiest tijdig voor de voorvaderen en leeft. Zijn beste vriend neemt een baantje op het land van de sojaboer en koopt hippe gymschoenen. De volgende ochtend bungelt hij al levenloos aan een boomtak.

Trailer van Birdwatchers:

Traditie en moderniteit, zo blijkt uit Birdwatchers van activist-regisseur Marco Bechtis, zijn voor indianen van de Amazone onverzoenlijke vijanden. In reservaten sterven ze aan demoralisering, maar het regenwoud is weg. Met die uitzichtloze boodschap was Birdwatchers lang in beeld voor een Gouden Leeuw in Venetië.

Authentieke Guarani-Kaiowà indianen spelen de hoofdrollen in Birdwachters. We ontmoeten ze met pijl en boog in kano’s: ze spelen indiaantje voor een toerboot met vogelliefhebbers. In een open truck, terug naar hun reservaat, trekken ze dof zwijgend hun T-shirts aan. Dit zijn heel gedeprimeerde indianen. Als een kind zich in het bos verhangt – een epidemie, zo blijkt – besluit stamhoofd Nadio terug te keren naar de oude stamgrond. Maar het regenwoud is nu een soja-akker, dus vestigt de stam zich onder plastic, naast prikkeldraad. De oude levenswijze oppakken is moeilijk, honger dreigt en de spanning met de sojaboer groeit.

Birdwatchers is goed te verteren, ondanks de wisselvallige amateurcast met zowel natuurlijk charisma (hoofdman Nadio) als aandoenlijke knulligheid. Het landconflict krijgt suspense zonder dat Bechtis zich te buiten gaat aan pathetiek, romantisering van de nobele wilde of demonisering van de sojaboer. Hij is eigenlijk een lafaard, te liberaal om zelf bloed te vergieten maar bereid de ogen te sluiten als anderen dat voor hem doen. Zo masseert Bechtis bekwaam het westers schuldgevoel: de onderdrukkers, dat zijn wij. Gelukkig is er een uitweg: storten op een gironummer in de titelrol.