Where the Wild Things Are

_{Regie: Spike Jonze. Max Records, Catherine Keener. In: 26 bioscopen.}

Geen kinderfilm, maar een film over kind zijn, zo typeert regisseur Spike Jonze Where the Wild Things Are. De film werd een jaar uitgesteld na geruchten over testvoorstellingen vol huilende en weglopende kinderen. Maar ook na een extra jaar priegelen is het een film voor volwassenen gebleven, en als zodanig een verrassende ervaring. Het avontuur van Max op het eiland der Wilde Dingen is een kinderdroom: onvoorspelbaar en gevaarlijk. Uitgelatenheid slaat zo om in verdriet, ruzie of geweld.

Bekijk de trailer van Where the Wild Things Are:

Where the Wild Things Are is gebaseerd op het kinderboek van Maurice Sendak uit 1963, waarin wildebras Max in zijn wolfskostuumpje na „mischief of some kind” naar zijn kamer moet. Max zeilt weg naar een monstereiland waar hij koning is, maar keert na woeste spelletjes terug naar de geborgen afhankelijkheid van thuis.

Fysiek en ongeremd

Regisseur Spike Jonze koesterde na zijn meesterlijke filmpuzzels Being John Malkovich en Adaptation zelf zijn innerlijke puber als producent van adolescente baldadigheid in MTV-serie Jackass. Nu keert hij verder terug: naar een kindertijd waar alles fysiek, direct en ongeremd is. Max (de uitstekend gecoachte Max Record) is een jochie van het soort dat pedagogen graag voorzien van een lange afkorting, behandelingsplannen en pillen. Hij heeft het niet gemakkelijk. Puberzus Claire houdt haar kleine broertje koel op afstand. Bekogelt hij haar grote vrienden met sneeuwballen, dan verwoesten ze zijn iglo. En dan komt moeder ’s avonds ook nog eens thuis met een vreemde vent. Max bijt haar, rent weg. Boos, eenzaam en verward zeilt hij naar zijn eiland.

Lees in het Cultureel Supplement van vrijdag 15 januari een interview met regisseur Spike Jonze.De Wilde Dingen komen niet uit de computer: die simuleert de door Jonze gezochte lijfelijkheid onvoldoende. Het zijn acteurs in monsterpakken van de Jim Henson Company die stampen, gaten in bomen slaan, bokkensprongen maken. Hun gelaatsuitdrukkingen zijn subtiel gemanipuleerd. Even is het een muppetshow, dan gaan de monsters leven. Kolossale kinderen zijn het, fragmenten van Max’ karakter, angsten, ervaringen. Hij bluft ze af, maar leiderschap brengt verantwoordelijkheid: de groep eist dat Max hen bijeenhoudt, geruststelt, gelukkig maakt. De spanning escaleert in een moddergevecht dat het sneeuwballengooien van het begin weerspiegelt.

Klithaar

Max’ favoriet en alter ego is Carol, een bal klithaar met tanden en waterige ogen. Hij verwoest wat hij bouwt, uit frustratie of voor de lol. James Gandolfini, alias Tony Soprano, voorziet hem van stem: een meesterzet. Carols druipneus past bij diens verkouden timbre.

Ouders verwijten Jonze – Sendak zelf niet – dat hij het boek geweld aandoet. Daarin heerst Max soeverein over zijn monsters, hier schemert onder zijn bravoure steeds onzekerheid en angst. Maar welk kind is zijn dromen de baas? Of ze daar zelf graag aan worden herinnerd, is twijfelachtig. Maar volwassenen biedt dit monstereiland een schok van herkenning en een rondje Traumdeutung achteraf.