The American
The American, de tweede speelfilm van sterfotograaf Anton Corbijn, is aangenaam genoeg om naar te kijken, maar ontbeert het gevoel van urgentie en innerlijke noodzaak, dat Control, Corbijn's debuutfilm, in hoge mate had.
Bekijk de trailer van The American:
De in de ruige Italiaanse streek Abruzzo opgenomen film met George Clooney in de hoofdrol, naar een misdaadroman van de Britse schrijver Martin Booth, oogt koud en gaat ook over een ijskoud, onaangedaan personage: moordenaar en wapenmaker Jack. The American onderzoekt wat de grenzen van zo’n kille, op uiterlijke vorm en ritueel gerichte levenshouding zouden kunnen zijn, maar blijft zelf grotendeels binnen de lijnen van wat de Italianen fare bella figura noemen.
Corbijns Italië is fraai gefilmd, maar zeker niet toeristisch of glossy. Het
verschil is groot tussen de film en het fotoboek Inside The American
dat Corbijn gelijktijdig met de film liet verschijnen, met vaak prachtige
snapshots van de productie. ;)
Het boek is een navertelling van de film als beeldverhaal en biedt een blik achter de schermen. De foto’s zijn warmer, romantischer (en eerlijk gezegd ook boeiender) dan de film zelf. De snel tussen het filmen door gemaakte foto’s bevatten een element van verrassing en improvisatie, dat ook de wat stijve film, goed had kunnen gebruiken.
Man zonder eigenschappen
George Clooney, tevens co-producent, speelt een killer with attitude. Aanvankelijk is hij een man zonder eigenschappen, die de wereld liefst klinisch door de lens van een vuurwapen beschouwt; een man die een verlengstuk is geworden van zijn gekoesterde machinerie. De parallel tussen het vizier van zijn wapen en de lens van de camera ligt voor de hand, en zal fotograaf Corbijn hebben aangetrokken. Maar die suggestie wordt nodeloos ingewreven, doordat Jack zich uitgeeft voor fotograaf („Landschappen, geen mensen.”) in het dorp waar hij zich schuilhoudt voor Zweedse moordenaars die het op hem hebben voorzien.
Inspiratiebron voor Corbijn waren de westerns – tv-serie Rawhide voorop – die hij in zijn jeugd graag keek. De film begint met een klassiek vuurgevecht in fraaie, besneeuwde panoramabeelden; een shoot out die zich verticaal afspeelt – van laag naar hoog – precies zoals de legendarische westernregisseur Anthony Mann ze graag ensceneerde in films als The Naked Spur. Ook zit er meer dan een vleug van het veelvuldig gekopieerde Le Samouraï van Jean-Pierre Melville in The American. Het hoge westerngehalte wordt onderstreept door in een café op de tv een spaghettiwestern van Sergio Leone te laten zien, en de cafébaas daar dan ook nog eens commentaar op te laten geven. Driedubbelop, teveel.
Oscar
Clooney is een geweldig komisch acteur, zijn staat van dienst in serieuze rollen is wisselvalliger. Hier en daar is hij al getipt voor een Oscar voor zijn minimalistische spel in The American. Hij deinst er niet voor terug om grijs aan de slapen voor de camera te verschijnen. Hij speelt immers een moordenaar die zijn beroep zat is en er wel uit zou willen. Maar het onderscheid tussen ingehouden en suggestief, en gewoon saai en eentonig spel, is buitengewoon subtiel bij Clooney. Voorlopig is de listige advocaat in Michael Clayton nog altijd zijn beste serieuze rol.