LPF redt de JSF
Na maanden aarzeling van de 'oude' Tweede Kamer, ging de nieuwe gisteren razendsnel akkoord met deelname aan de Joint Strike Fighter.
DEN HAAG, 5 JUNI. In een vloek en een zucht heeft de Tweede Kamer gistermiddag de al maanden slepende kwestie van deelname aan de ontwikkeling van de Joint Strike Fighter (JSF) afgerond. LPF-fractieleider Mat Herben, zelf al decennia lang een groot vliegtuigenthousiast, legde een korte verklaring af dat zijn partij voor deelname aan de ontwikkeling van het nieuwe Amerikaanse gevechtsvliegtuig was en daarmee was de zaak beklonken.
Een amendement van D66 op de aanvullende begroting van Economische Zaken, waarmee de linkse partijen te elfder ure hoopten te verhinderen dat er geld zou worden vrijgemaakt voor het JSF-project, werd enkele minuten later met een zeer ruime meerderheid verworpen. Van stakende stemmen, zoals voor de verkiezingen nog gebeurde, was geen sprake meer. Behalve de LPF stemden immers ook CDA, VVD en de kleine christelijke partijen tegen het amendement.
Daarmee kan het kabinet, dat al op 8 februari had besloten mee te doen aan het project, de zaak eindelijk afronden. Minister Jorritsma (Economische Zaken) tekent vanmiddag op de vliegbasis Soesterberg een contract met de Nederlandse bedrijven die willen meedoen aan de ontwikkeling van het toestel. Staatssecretaris Van Hoof (Defensie) zet bovendien samen met de Amerikaanse ambassadeur Sobel zijn handtekening onder een memorandum of understanding. Op grond daarvan mag Nederland, tegen betaling van 800 miljoen dollar, meedoen aan de ontwikkeling van de JSF, die naar verwachting lucratieve contracten oplevert voor Nederlandse bedrijven. Op termijn zal Nederland bovendien zo goed als zeker JSF-toestellen voor de eigen luchtmacht kopen.
Door de gewijzigde verhoudingen in de Tweede Kamer sinds 15 mei was de langdurige worsteling binnen de PvdA over de JSF-kwestie plotseling gereduceerd tot niet veel meer dan een voetnoot. Alle aanwezige PvdA-Kamerleden stemden gisteren voor het amendement en daarmee tegen deelname aan de ontwikkeling van het vliegtuig. Maar de demissionaire PvdA-ministers, die nu ook in de Kamer zitten en die begin februari in het kabinet nog voor het project waren, hadden ervoor gezorgd de stemming te missen.
Het PvdA-Kamerlid Frans Timmermans, de afgelopen maanden de belangrijkste tegenstander van de JSF, liep na afloop van de stemming verbitterd rond in de wandelgangen. Hoe graag had hij niet nog eens de degens gekruist met Herben over deze kwestie. ,,Misschien had ik hem nog wel kunnen overtuigen ook'', aldus Timmermans, die onthulde dat hij eigenlijk al vanaf het begin tegen het JSF-project was geweest. Hij vindt het ,,wrang'' dat het project nu doorgaat dankzij de stemmen van 84 nieuwe Kamerleden, van wie de meesten nauwelijks weten waar het om gaat. Juist de opmerking van Herben dat het JSF-project in geen geval ten koste mag gaan van onderwijs, zorg en veiligheid bood volgens Timmermans aanknopingspunten. ,,Ook nu al gaat de deelname aan de ontwikkeling van de JSF ten koste van andere uitgaven.''
Maar Timmermans kwam er niet meer aan te pas. De tijd begon te dringen. De nieuwe deadline van de Amerikanen, waarop het kabinet zijn definitieve standpunt moest aangeven, zou op 12 juni aflopen. Een meerderheid in de Tweede Kamer vond bovendien dat er inmiddels lang genoeg was gesproken over de kwestie, ook al was dat dan grotendeels voor 15 mei. Zo voelden de tegenstanders van het project het zand onder hun voeten wegglijden.
Demissionair minister De Grave (Defensie), nu tevens Kamerlid voor de VVD, strooide nog wat zout in de wonden van de PvdA. De wijze waarop de PvdA-ministers eerst akkoord gingen met het JSF-besluit, waarna de Kamerfractie zich er na lang aarzelen tegen verklaarde, had zich volgens hem alleen maar tegen de partij gekeerd. ,,Het was ook helemaal niet zo dat het verzet tegen de JSF breed leefde. Kijk bij voorbeeld naar het geringe aantal voorkeurstemmen van Timmermans zelf.'' Dat waren er 4.700.
De tegenstanders van de JSF, bij wie zich gisteren ook de andere nieuwkomer, Leefbaar Nederland, schaarde, kunnen nu alleen maar wachten of het JSF-besluit inderdaad tot de beloofde zegeningen voor het bedrijfsleven leidt. Zodra die uitblijven, zullen ze ongetwijfeld de eersten zijn om het nieuwe kabinet én de LPF daaraan nog eens te herinneren.