Hoogste Toren van Mexico nog altijd een dwerg

Door onze correspondent Marjon van Royen

De bouw van de Hoogste Toren in Mexico symboliseert de 'revolutie van de hoop' waarmee de huidige president Vicente Fox aan de macht kwam.

MEXICO-STAD, 6 JULI. ,,Wat mij betreft stort hij in, heb ik ook straks weer werk.'' Zijn benen bungelen boven de angstwekkende leegte. Op een ijzeren balk, 225 meter boven de stad, zit bouwvakker Jorge Davila te schaften. Hoogtevrees kent hij niet. Maar, zo lijkt het, ook geen trots op zijn werk aan het gebouw dat straks het hoogste van Mexico zal zijn. ,,Ach, dat is voor de reclamemakers'', meent Davila. Verstrooid stoot hij tegen zijn half lege etenszakje. Er komt geen eind aan de val. Misschien, zegt hij terwijl hij opstaat, is het na de aanslagen van 11 september ook niet meer zo de tijd voor hoog-hoger-hoogst.

De Torre Mayor, de Hoogste Toren is de naam van het 55 verdiepingen hoge kantoorgebouw dat aan de Mexicaanse boulevard Reforma verrijst. Aan alle kanten torent het zwarte ijzeren geraamte boven de stad uit. Maar een Guinness-record van wolkenkrabbers zal het nooit bereiken. Ondanks zijn naam is de Hoogste Toren een dwerg vergeleken bij de Petronas Towers in Maleisië (452 meter). Azië bouwt aan nòg hogere torens.

Niets is meer tekenend voor de politieke situatie in Mexico dan de bouw van deze toren. Vol ambitie probeert de huidige ondernemer-president Vicente Fox zijn land op te stuwen in de vaart der volkeren. Maar zoals de Canadese projectontwikkelaar Reichmann zijn toren op het beruchte aardbevingsgebied van Mexico-stad moet bouwen, zo moet ook Fox aan zijn 'nieuwe Mexico' bouwen op de corrupte basis van 72 jaar alleenheerschappij door de Partij van de Institutionele Revolutie (PRI).

,,Ik word de beste president die Mexico ooit heeft gehad'', verklaarde de voormalige frisdrankmanager toen hij twee jaar geleden de onverslaanbaar geachte PRI versloeg. ,,Dit is de revolutie van de hoop'', kondigde hij aan. ,,Het einde van de donkere nacht van de PRI-dictatuur.''

Met een behendig gebaar haalt Davila de bouwvakkerslift naar zich toe. ,,Er is helemaal niets veranderd'', zegt hij. Rammelend daalt de kooi af naar de achtste verdieping van de Torre Mayor, tot waar de buitenwanden zijn gekomen. Davila telt uit. De werkloosheid, de lonen, de corruptie. ,,Allemaal erger geworden.'' Intussen zijn wel de prijzen gestegen. Kostte het bemachtigen van een rijbewijs of een vergunning vroeger misschien tien euro, vertelt hij, nu is ook het smeergeld verdubbeld. Net als de hoogste toren is Fox ,,pure propaganda'', meent hij.

Een onwillig parlement en de taaie ambtelijke PRI-structuur zijn de belangrijkste struikelblokken van Fox bij zijn plannen het land ,,als een bedrijf'' te besturen. Elk initiatief, van een belangrijke belastinghervorming tot de liberalisering van de machtige en logge staatsoliemaatschappij Pemex, werd door de PRI in het parlement geblokkeerd. Pemex is immers synoniem met de corrupte macht van de PRI. Het is hun geldmolen en als belangrijkste industrie van Mexico ook nog steeds hun macht.

Omgekeerd heeft Fox het ook met zich laten gebeuren. Hij probeerde de PRI te vriend te houden, nam zelfs leden van die partij op in zijn kabinet, en - het allerbelangrijkste - nooit ondernam hij enige poging schoon schip te maken met de corrupte PRI-bureaucratie. ,,Wanneer begint die man eens te regeren?'', verzuchtte de Mexicaanse schrijver Homero Aridjis onlangs in het dagblad Reforma.

Intussen heeft Jorge Davila zijn lasmachine weer opgepakt. Onder de vonken wijst hij naar de Amerikaanse ambassade, beneden in het volgende blok. Een laag grijs gebouw, met prikkeldraad en militairen eromheen. Hoe hoog de torens ook mogen zijn die Fox bouwt, toch zal zijn land altijd in de schaduw blijven van de gepantserde buurman. Het land zit met huid en haar aan Amerika vast, zeker sinds het Noord-Amerikaanse Vrijhandelsakkoord (NAFTA) dat Mexico met de VS en Canada sloot. De huidige Amerikaanse recessie tikt in Mexico dubbel door. Steeds meer fabrieken sluiten hun poorten. En ook in de sector van de witte boorden krijgt de neo-liberale droom van Fox een knauw. In de stad heerst een ware veldslag van bordjes 'kantoorruimte te huur'. Hoe krijgt eigenaar Reichmann zijn 55 verdiepingen superluxe kantoorrruimte ooit vol?

,,Misschien symboliseert de Torre Mayor wel de plaats van Mexico in de geglobaliseerde wereld'', schreef het Amerikaanse weekblad Newsweek een paar maanden geleden. ,,Gebouwd door een Canadees met geïmporteerd Amerikaans en Europees staal en buitenlandse financiering. Eigenlijk is het enige Mexicaanse aan dit gebouw de naam.''

Op de Reforma staat een oude meneer naar boven te kijken. Met zijn hoofd in zijn nek schat hij de hoogte van de nieuwe toren. ,,Nee hoor, volgens mij is Pemex nog steeds hoger'', zegt hij. Wórdt de Torre Mayor wel het hoogste gebouw van Mexico? De staatsoliemaatschappij weet zeker van niet. Het gebouw dat Pemex in 1983 in de stad liet bouwen heeft 48 verdiepingen en is 203 meter hoog. ,,Maar als je het helikopterdek meetelt is ons gebouw 235 meter'', zegt een Pemex-woordvoerder. Dat betekent dat het gebouw van de PRI-elite nog steeds tien meter hoger is dan de Hoogste Toren.