Kamagurka begint een nieuwe kunststroming: het accidentisme
Kamagurka schildert per ongeluk gelijkende portretten. Het publiek mag zeggen op wie ze lijken.
Gent, 4 sept. „Ze zeggen dat in de kunst alles al gedaan is, maar dat is niet waar”, zegt de Vlaamse cartoonist en kunstenaar Kamagurka. Hij is opgetogen omdat hij deze zomer een nieuwe kunststroming heeft bedacht waarin een oude schildertraditie gecombineerd wordt met moderne media: het accidentisme.
„Eeuwenlang schilderen kunstenaars al portretten, van iemand die model zit. En dan zeggen mensen: nou, dat lijkt. Of dat lijkt niet. Ik draai het om. Ik schilder een portret, zonder dat iemand model zit. Vanuit mijn fantasie. Dat portret tonen we op tv, of op internet of in de krant. En dan mogen de mensen zeggen: dat portret lijkt echt op mij.”
Zo ontstaan per ongeluk gelijkende portretten, als het portret de geportretteerde gevonden heeft. Vandaar de naam van deze nieuwe stroming, het accidentisme: par accident is Frans voor per ongeluk, toevallig.
Bekijk hoe Kamagurka een portret schildert
De stroming is ook bij toeval ontstaan. Kamagurka (kunstenaarsnaam van Luc Zeebroek) werd begin deze zomer gevraagd om elke week in het televisieprogramma Zomer 2008 voor de Vlaamse tv een schilderij te maken. „Ik dacht wat moet ik voor tv schilderen? En ik dacht: wie zouden de kijkers zijn? Dus ik begon een portret te schilderen en vroeg: is dit misschien een kijker?”
De schilderijen werden steeds getoond op de Vlaamse tv, in kranten, met de oproep: stuur de foto op van degene die u in dit schilderij herkent. Kama koos dan in de volgende uitzending de meest gelijkende geportretteerde. In België is het accidentisme in korte tijd een succes geworden. Er stroomden honderden foto’s binnen van geportretteerden. Het accidentisme is een stroming die de kunst en het volk dichter bij elkaar brengt”, vertelt Kamagurka in zijn atelier in Deinze, bij Gent. Tussen de vele doeken die daar staan te drogen, staat ook het eerste accidentistische portret van een Nederlander op een ezel. Dat schilderde hij afgelopen week, zoals vanaf vandaag, woensdag 3 september, te zien is op nrc.tv.
Nederlanders die menen dat zij de geportretteerde zijn, of mensen die de geportretteerde herkennen, moeten bewijs in de vorm van een foto opsturen aan nrctv@nrc.nl. De best gelijkende foto wordt door Kama uitgekozen. De par accident geportretteerde Nederlander wordt beloond met een speciale Kamagurka-tekening. Maar het geschilderde portret blijft eigendom van de schilder, want Kamagurka is bezig met een groot project. Hij heeft zichzelf verplicht om dit jaar iedere dag, ook zondags, een schilderij te maken. Alle 366 schilderijen (2008 is een schrikkeljaar) vormen een geheel: een „eeuwig durende kalender”, zegt hij zelf. De voortgang van dit omvangrijke project is te volgen op zijn website kamagurkapaintings.com, onder Kamalmanak.
Het accidentisme is dus onderdeel van dit grote schilderproject. Begin volgend jaar zal in New York de eerste expositie van een selectie van deze doeken plaatshebben, in het Chelsea museum. Kamagurka en zijn zakenpartner in dit project, Marc Coucke, zoeken ook een ruimte om de hele jaarproductie te exposeren, in Europa.
Coucke is een zakenman, verzamelt kunst en merkte dat veel van zijn gasten gefascineerd waren door schilderijen van Kamagurka die hij eerder had gekocht. Tot vorig jaar verdeelde Kamagurka zijn tijd tussen het maken van cartoons, onder meer voor NRC Handelsblad, theateroptredens en tv-programma’s. Coucke vroeg hem zich een jaar lang vooral op schilderen concentreren. Hij betaalt Kamagurka dit jaar een vast salaris, en in ruil daarvoor schildert Kamagurka iedere dag. De verzameling wordt eigendom van een nieuw bedrijf dat ze samen hebben opgericht, Kama-Coucka. Een deel van de schilderijen verkopen ze via de website. Zo wordt dus misschien ook uw portret par accident te koop aangeboden.
|
Toeval in de kunst Kamagurka’s aanpak om per ongeluk het juiste portret van een hem onbekend iemand te schilderen, sluit aan bij de surrealistische kunststromingen uit begin vorige eeuw. Toeval speelt in de kunst van de surrealisten en dadaïsten een belangrijke rol. Zij combineren in hun kunstwerken vaak toevallige droombeelden (René Magritte) of toevallig gevonden voorwerpen, objets trouvés (Marcel Duchamp). Of toeval bestaat, daarover is oeverloos gefilosofeerd. Kamagurka bewijst in ieder geval met zijn per ongeluk goed gelijkende portretten dat de Britse schrijver Oscar Wilde gelijk had, toen hij zei: Life imitates art, het leven imiteert de kunst. |