Op het Boekenbal wemelt het van dierenaccessoires

De Boekenweek met als thema ‘Tjielp Tjielp’ werd om middernacht geopend tijdens het Boekenbal. Bij de opening klonk het ‘kattenduet’ van Rossini.

Amsterdam, 11 maart. Was dit misschien de avond om twintigmaal achter elkaar het woord ‘Crisis’ uit te spreken? Zeker niet! Bert de Groot, de voorzitter van de Stichting CPNB, haastte zich om de door hemzelf opgeworpen suggestie – een verwijzing naar het gedicht van Jan Hanlo dat de 74ste Boekenweek zijn thema ‘Tjielp Tjielp’ gaf – te verwerpen. Het gaat nog steeds uitstekend met de boekenverkoop in Nederland. „Van achteruitgang is geen sprake.”

De openingstoespraak van De Groot vormde zo de ongewilde opmaat voor een van de terugkerende discussies op het ‘Uitgelaten Boekenbal’: Slaat de crisis ook in de boekhandel toe? Jazeker, had de baas van de Selexyz-keten ’s ochtends in de Volkskrant gezegd. Zeker niet, meenden zijn vakgenoten. „Zo’n man ziet een paar cijfertjes dalen en raakt in paniek”, vond een uitgever. En de medewerker van een concurrerende winkel meldde in januari juist méér boeken verkocht te hebben. „Boekhandelaren klagen altijd”, meende schrijver P.F. Thomése, „maar zij krijgen nog altijd vijfmaal zo veel voor een boek als ik.” Peter van Straaten stelde voor „te dansen op de vulkaan”.

Dat deden de gasten van het bal pas nadat zij het openingsprogramma hadden bijgewoond, dat bestond uit een algemeen bejubelde uitvoering van Saint-Saëns’ Het Carnaval der Dieren door het voor de gelegenheid uitgebreide Zapp String Quartet. Verbazingwekkend mat waren daarbij de door Erik van Muiswinkel en Maaike Martens voorgedragen teksten van Gerrit Komrij. Die vermengden daarin het dierenleven met commentaren op het boekenvak, maar het resultaat riep slechts bij vlagen herinneringen op aan de vileine polemist die Komrij ooit was. Al ging ook hij niet voorbij aan hoe de branche de angst voor een recessie probeert te bezweren.

Ondanks het thema van de Boekenweek waren de mensen de enige levende dieren in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Men moest het doen met de door de organisatie gevraagde beestachtige accessoires in de kleding en het wilde zwarte paard dat volgens schrijver Kader Abdolah in hem huist. „Dat tem ik door te schrijven.”

„We hebben overwogen om een kooi met leeuwen en tijgers bij de ingang te zetten”, zei de volgend jaar vertrekkende directeur van de CPNB, Henk Kraima. „Maar ik weet dat het Filmfestival Rotterdam ooit grote problemen met een dergelijke stunt heeft gehad. Muizen schijnen hier wel te zitten.” Die lieten zich niet zien, wellicht afgeschrikt door de uitvoering van het ‘kattenduet’ van Rossini waarmee om middernacht de Boekenweek officieel werd geopend. Dat gebeurde in aanwezigheid van geschenkauteur Tim Krabbé, die de hele avond straalde alsof geen enkele crisis ooit vat op hem zou kunnen krijgen.

Meer verslagen en 360-gradenfoto’s van het Boekenbal staan op nrcboeken.nl