Amerika danst met Michael tot diep in de nacht

Lanham, 26 juni. Michael Jackson stierf als blanke superster in een land dat Obama’s black cool bewondert. Bij zulke complicaties wilden de meeste Amerikanen gisteren nog niet stilstaan.

Amerika reageerde op het overlijdensbericht van Michael Jackson alsof het land zijn eigen prinses Diana verloor.

Televisiezenders onderbraken hun uitzending en wijdden de rest van de avond aan de zelfbenoemde King of Pop. Radiostations zonden alleen nog zijn muziek uit. „Ik huil aan een stuk door”, vertelde Madonna aan een roddelblad. „Ik neem aan dat de wereld morgen tot stilstand komt”, zei rapper will.i.am van de popgroep de Black Eyed Peas tegen CBS. „Het voelt net als toen Kennedy stierf, toen Elvis stierf’’, aldus Celine Dion op CNN.

Mensen verzamelden zich niet alleen op de voor de hand liggende plaatsen – het ziekenhuis in Los Angeles waar hij overleed, zijn huis in Beverly Hills, het Apollo-theater in New York. Ook in dorpjes gingen bewoners de straat op.

In Lanham, Maryland, op een half uur van Washington, stond gisteravond om half twaalf nog een groepje Afro-Amerikaanse dertigers bij het pand van een lokaal radiostation. Ze hadden zich aan het begin van de avond bij een wake aangesloten. Ze dansten op zijn songs uit de jaren tachtig. Huilen en lachen tegelijk.

Sommige fans wilden van geen ophouden weten. „Wij gaan rijden!”, zei Lobiah Jackson (geen familie). Ze gaf haar vriend opdracht zijn auto te gaan halen. Hij had alle belangrijke Jackson-cd’s bij de hand, ze zouden de volumeknop openzetten en gaan scheuren over de lege snelweg. Ze gingen genieten van de held van hun tienerjaren. De rouw nog even uitstellen.

Alle lof voor het popidool was nogal dubbelhartig, zei dominee Al Sharpton al vroeg in de avond. Want veel mensen die Michael Jackson op de dag van zijn dood zo uitbundig prezen, zei Sharpton, „wilden tijdens zijn leven niet meer met hem gezien worden.”

Amerikanen behandelden hem de laatste jaren bijna als een buitenaards wezen. In 1984 maakte hij Ronald Reagan nog blij omdat hij tijd wilde vrijmaken voor een bezoek aan het Witte Huis. Dat was in de periode dat hij met zijn platenverkoop record na record vestigde. Maar sinds de jaren negentig vonden zijn landgenoten – bekend of onbekend – het niet verstandig hun imago in de waagschaal te stellen door al te openlijk contact met hem te blijven onderhouden.

De man die volwassen moest zijn toen hij kind was, ging zich kinderlijker gedragen naarmate hij ouder werd. Zijn imago werd onherstelbaar beschadigd toen hij in 2003 in een documentaire vertelde dat hij „uit liefde” het bed deelde met kinderen. Hoewel hij twee jaar later opnieuw een juridisch gevecht over zijn vermeende kindermisbruik afsloot zonder in de gevangenis te belanden, was toen wel duidelijk dat hij geen prinses Diana was.

Wel bleef er mateloze belangstelling voor zijn leven. Michael Jackson was zo excentriek dat babbelbladen en tabloids eindeloos over hem theoretiseerden. Hij liet veelvuldig plastische chirurgie toepassen omdat hij op zijn vriendin Liz Taylor wilde lijken. Hij was aseksueel. Hij was gek. Hij was geniaal. Hij was een mannetje van de maan. Hij was verslaafd.

Michael Jackson kon alles zijn. Zo was het ook met zijn raciale identiteit. In de jaren tachtig zorgde hij in zijn eentje voor een doorbraak waar vele Afro-Amerikanen later van zouden profiteren: Jackson was de eerste zwarte muzikant wiens videoclips op MTV werden uitgezonden. Maar de man die vijftig jaar geleden als zwarte jongen werd geboren in een staat (Indiana) met een afkeer van zwarte landgenoten, overleed uiteindelijk als blanke man in een land dat de black cool van Barack Obama bewondert.

Gisteren wilden veel Amerikanen niet te uitvoerig stil staan bij al deze complicaties. Gisteren overleed de superster. Voordat Lobiah Jackson vannacht de weg op ging om de dood van Jackson nog een nacht uit te stellen, had ook zij niet veel zin te praten over die „rare geschiedenis” van Jacksons huidskleur. Ze had er nooit veel van begrepen, zei ze, en als Afro-Amerikaanse vond ze het zeker niet leuk. Maar vandaag wilde ze alleen terugdenken aan zijn muziek. „Al dat andere, weet je, dat komt later wel.”