Zorg om Viagra-erectie bij praatgroep De Volle Man
‘Twijfelend gebruiker’ Michael Schaap maakte een documentaire over Viagra. „Het wordt massaal geslikt, in alle lagen van de bevolking. Is het niet eens tijd voor een gesprek?”
Utrecht, 26 sept. Het is helder waar het heen gaat, denkt Michael Schaap. Viagra in voordeelverpakking bij het Kruidvat. ’s Ochtends bij het ontbijt een pilletje. De hele week een erectie op commando. Cialis adverteert al met „36 hours your wife can depend on you”.
Michael Schaap steekt zijn nek uit met zijn documentaire De Viagraman, vanaf vandaag te zien op het Nederlands Film Festival. Zijn zeer persoonlijke stijl herinnert aan Michael Moore en Sunny Bergman: de maker betoogt in voice-over, klopt vergeefs aan de spiegelglazen poort van farmaceutisch gigant Pfizer, zet zichzelf voor schut bij de huisarts en in animatiefilmpjes. Maar woede en kruisvaardersretoriek ontbreken.
Schaap is zelf een twijfelend Viagra-slikker sinds hij ontdekte dat een winkelier het onder de toonbank verkoopt. „Wat een ontdekking”, zegt hij. „Erectiepillen zijn nu ruim tien jaar onder ons. Ze worden massaal geslikt, in alle lagen van de bevolking, op recept of recreatief. Wat betekent dat? Is het niet eens tijd voor een gesprek?”
Schaap heeft een punt: over het pilletje dat een eind maakte aan de meest fundamentele bron van masculiene onzekerheid hoor je vooral besmuikte grapjes. Schaap: „Er is een soort stilzwijgende afspraak er niet met vrouwen over te praten, mannen onderling hebben er minder moeite mee. Viagra raakt aan die stukken over de bedreigde man en het slappe slurfje waarmee vrouwen de Libelle en Opzij volschrijven.”
Je zou denken dat de erectiepil een onverdeelde zegen is voor die man, maar dat betwist Schaap. In 1998 was Bob Dole te zien in de eerste reclamespot voor Viagra. Meteen daarop begon de stormloop op de huisarts en apotheek. Ruim tien jaar later zijn er nog altijd geen ernstige bijwerkingen gevonden. Artsen zijn blij dat mannen met erectieproblemen zich melden omdat het vaak hartproblemen voorspelt: ‘De kanarie in de kolenmijn’ heet het wel.
Toch is die onfeilbare erectie een tweesnijdend zwaard. Het redde ingedutte relaties, maar verwoestte andere omdat het de drempel verlaagde richting overspel of prostitutie. Er bestaat al een generatie jongens die bij een avondje stappen Viagra slikt om de verzachtende werking van drank, pillen en coke tegen te gaan. En, zo blijkt in De Viagraman, meisjes die dat ook verwachten.
Dat, zo stelt Schaap, maakt mannen afhankelijk en op termijn onzeker: kunnen ze het nog zonder dat blauwe pilletje? „Is het eigenlijk wel mijn erectie”, vraagt Schaap zich af op bezoek bij de mannenpraatgroep De Volle Man. Iets anders: slik je zo’n duur pilletje, dan moet je in actie komen. Zo schetst Schaap hoe hij op een avond Viagra neemt, maar zijn eega ligt te slapen en dus zit hij maar „met zijn fantoomlul te snokken” op internetporno. Niet iets waar een man trots op is.
Schaap brengt de erectiepil ook in verband met het pornoficatiedebat. Voor de porno-industrie is Viagra een zegen; het opgeluchte „we got wood!” klinkt zelden meer op de set en fluffers, medewerkers die de erecties op peil houden, zijn met pensioen. „Nu staan die kerels meteen klaar met zo’n staaf graniet. En doorbonken, een half uur, drie kwartier. Terwijl in de slaapkamer vijf tot tien minuten prima is,” zegt Schaap. Viagra, vreest hij, verhoogt de druk om aan de pornostandaard te voldoen.
Maar wat hem vooral steekt, zijn de miljarden die de farmaceutische industrie verdient met de handel in seksueel zelfvertrouwen. Impotentie heet nu ‘erectiestoornis’, wat de altijd beschikbare erectie tot norm verheft. Schaap: „De pillen zijn te duur, dat is een stil prijskartel. Maar ik bepleit geen staatsproductie voor een euro per pil.” Dat zou in zijn geval ook naar eigenbelang rieken.