Manto Tshabalala-Msimang (1940-2009)
De Zuid-Afrikaanse minister Manto Tshabalala-Msimang adviseerde bieten en knoflook tegen hiv en aids.
Ze heeft nog net kunnen meemaken hoe de nieuwe Zuid-Afrikaanse regering twee weken voor haar dood ondubbelzinnig afrekende met haar aidsbeleid, dat wereldwijd werd verguisd. Maar Manto Tshabalala-Msimang, tot vorig jaar minister van Volksgezondheid, hoeft zich voor haar tegendraadse benadering niet meer te verantwoorden. Op 17 december 2009 overleed ze op 69-jarige leeftijd in Johannesburg aan de gevolgen van een levertransplantatie. Haar weigering aidsremmers beschikbaar te stellen heeft volgens Harvard-onderzoekers 300.000 Zuid-Afrikanen het leven gekost.
Onder invloed van ‘aidsdissidenten’ en de in Zuid-Afrika actieve Nederlandse natuurgenezeres Tine van der Maas verwierp Tshabalala-Msimang de gangbare behandelwijzen. Ze adviseerde de naar schatting 5,7 miljoen hiv-besmette Zuid-Afrikanen om hun ziekte te bestrijden met knoflook, bieten, citroenen en Afrikaanse aardappel. Tot ontsteltenis van activisten, wetenschappers en politici presenteerde Zuid-Afrika zich bij de internationale aidsconferentie in Durban in 2006 met een kraampje met de groenten. Het leverde Tshabalala-Msimang de bijnaam ‘Dr Beetroot’ (rode biet) op.
„We wensen niemand een slechte gezondheid en de dood toe”, zei aidsactivist Vuyiseka Dubula van de Treatment Action Campaign (TAC) na ha overlijden, „maar we hadden wel een moeizame relatie met haar”. Dat was een understatement. TAC procedeerde jarenlang tegen Tshabalala-Msimang om voor arme Zuid-Afrikanen aidsremmers beschikbaar te krijgen. Toen het Constitutioneel Hof TAC in 2002 gelijk gaf, verklaarde de minister dat ze werd „gedwongen om mijn mensen te vergiftigen”.
Tshabalala-Msimang werd in de jaren zestig gerekruteerd door het ANC. Ze volgde medische opleidingen in de Sovjet-Unie, Tanzania en Antwerpen. Als minister genoot ze bescherming van president Thabo Mbeki, die zelf het verband tussen hiv en aids ontkende. Na Mbeki’s vertrek in 2008 verving het ANC Tshabalala-Msimang direct als minister. Aidsactivisten pleitten onlangs voor vervolging van Tshabalala-Msimang en Mbeki „wegens genocide”.