Negen vragen over de verkoop van NRC Media
NRC Handelsblad en nrc.next krijgen een nieuwe eigenaar. Uitgeefconcern PCM werd eerder dit jaar door De Persgroep uit België gekocht. Besloten werd NRC door te verkopen. Wat betekent dit voor de lezers? En wie zijn de mogelijke nieuwe eigenaren? Negen vragen en antwoorden over de verkoop van NRC.
Ja. Als over een dag of tien de winnaar van de veiling bekend is, krijgt NRC Handelsblad voor de vijfde maal in veertien jaar een nieuwe eigenaar. Als onderdeel van uitgever NDU kwam NRC Handelsblad met het Algemeen Dagblad in 1995 in handen van PCM, waartoe ook De Volkskrant, Trouw en Het Parool behoorden.
In 2004 kocht de Britse investeringsmaatschappij Apax een meerderheidsbelang in PCM. De wijze waarop de Britten deze investering financierden bezorgde het Nederlandse krantenbedrijf een hoge schuldenlast. Nog geen drie jaar later besloot Apax zijn Hollandse avontuur weer te stoppen.
Onenigheid over de strategie leidde ertoe dat Apax haar 52 procent van de aandelen weer terugverkocht aan de andere grootaandeelhouder in PCM, de Stichting Democratie & Media (SDM). Apax boekte winst. De schuld bleef.
De grootste minderheidsaandeelhouder, Stichting Democratie en Media, heeft een vetorecht. SDM heeft al eerder aangegeven zich sterk te maken voor het behoud van de identiteit en de redactioneel onafhankelijkheid van de kranten.
Veder hebben de redactieraad en de ondernemingsraad van NRC Media een aantal criteria bedongen waaraan een nieuwe eigenaar moet voldoen. Zo moet hij de redactionele onafhankelijkheid onderschrijven. Beide vertegenwoordigende organen hebben een adviesrecht bij de verkoop.
Dat kan nog wel een dag of tien duren, maar de directie van de Persgroep Nederland hoopt voor het einde van het jaar. De drie overgebleven kandidaten hebben inmiddels inzage gekregen in de financiële situatie van NRC Media. Net als veel andere traditionele media heeft de krant last van de krimpende advertentiemarkt. Maar dankzij nrc.next en nieuwe (online) abonnementsvormen houdt het bedrijf de inkomsten uit abonnementen en losse verkoop op peil. NRC Handelsblad had in het tweede kwartaal van dit jaar een totaal verspreide oplage van 208.000 exemplaren; bij nrc.next was dat 84.000.
Uiterlijk vandaag, woensdag 9 december, moeten de drie overgebleven partijen hun biedingen inleveren. De directie van de Persgroep maakt vervolgens een keuze en legt die voor aan de andere aandeelhouders van de Persgroep Nederland.
Om de schuldenlast te verlichten, zocht PCM een nieuwe grootaandeelhouder. Dat werd, in de zomer van dit jaar, de Belgische Persgroep van courantier Christian Van Thillo. Omdat dominantie op de Nederlandse krantenmarkt dreigde - Van Thillo had in 2003 al Het Parool van PCM overgenomen - moest hij een deel van zijn titels af stoten.
De keuze viel, met instemming van de betrokken redactie, op de delen onder de NRC-vlag. De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft de Belgen tot 1 maart 2010 de tijd gegeven om de verkoop van NRC Media te realiseren. Een speciaal benoemde trustee, oud-ABN Amro-bankier Rob Meuter, ziet voor de NMa toe op de zorgvuldigheid van het proces. De verkoop van NRC Media en van de algemene boekenuitgeverijen moet de Persgroep Nederland schuldenvrij maken, aldus de directie.
Onder leiding van de Haagse zakenbank NIBC is een gecontroleerde veiling georganiseerd om de NRC-tak van de Persgroep Nederland af te splitsen. De afgelopen maanden heeft een tiental belangstellenden zich gemeld bij NIBC. De deelnemers aan de veiling mogen daar zelf niets over zeggen.
De Persgroep heeft onder andere met de hoofdredactie, de redactieraad en de ondernemingsraad van NRC Media afgesproken niet publiekelijk te praten over het verkoopproces. Zij willen geen enkel commentaar geven op de verkoop. Net zo min als de andere betrokken partijen. Partijen buiten NRC Media bevestigen dat de lijst van mogelijke kopers eind oktober is teruggebracht tot een shortlist van drie potentiële kopers. Dat zijn de FD Mediagroep, Veronica Holding/Corelio, en Egeria/Het Gesprek/Derk Sauer.
Anders dan eerder in diverse media rondzoemde is niet investeringsmaatschappij HAL kandidaat-koper van NRC Media, maar de FD Mediagroep. HAL is daarvan wel grootaandeelhouder. Net als mediaondernemer Willem Sijthoff. Een miniem belang is in handen van het personeel.
FD Media is eigenaar van Het Financieele Dagblad en BNR Nieuwsradio en een aantal nieuwssites. Het concern leed vorig jaar een verlies van 2,5 miljoen euro verlies, bij een omzet van 58,9 miljoen. Er werken ruim 250 mensen. Het FD heeft een marktaandeel van 1,3 procent en een totaal verspreide oplage van 66.000 exemplaren. Het ligt voor de hand dat FD Media met NRC Media samenwerking zoekt op het gebied van druk, distributie en advertentieverkoop. Willem Sijthoff (44) is een telg uit een bekend Haags courantiersgeslacht. HAL is een beursgenoteerde investeringsmaatschappij, gecontroleerd door de familie Van der Vorm.
Het gaat niet om de tv-zender Veronica, maar om investeringsmaatschappij Veronica Holding. Die is voortgekomen uit de omroepvereniging met dezelfde naam. Veronica werd rijk met de verkoop van het omroepblad en hun merknaam aan SBS. Veronica investeert nu vooral in kleinere bedrijven die zich richten op nieuwe media.
Voor kennis over de dagbladsector zocht Veronica hulp bij Corelio, een van de grootste mediabedrijven van België en een concurrent van de Persgroep van Van Thillo. Het concern geeft onder meer de kranten Het Nieuwsblad en De Standaard uit. Vorig jaar bedroeg de omzet 411 miljoen euro, en boekte het concern een winst van 3,5 miljoen. Corelio komt voort uit de Standaard Groep die in 1976 failliet ging en werd gekocht door reder André Leysen. Het bedrijf maakte een doorstart als de Vlaamse Uitgeversmaatschappij. Zoon Thomas Leysen is nu bestuursvoorzitter. Corelio is ook actief in huis-aan-huisbladen en in (regionale) televisie en radio.
De tv-zender wil in ieder geval graag samenwerken met een krant. Eerder probeerden Sauer en de andere initiatiefnemers van Het Gesprek al een samenwerking op te zetten met de Volkskrant, maar dat plan mislukte. Mediaondernemer Derk Sauer trekt namens tv-zender Het Gesprek op met investeringsmaatschappij Egeria, die onder meer het vermogen beheert van een aantal leden van de familie Brenninkmeijer (C&A).
Sauer, oud-journalist van Nieuwe Revu, vertrok in 1989 naar Rusland om daar een kranten- en tijdschriftenuitgeverij te starten. Hij zette onder meer de Engelstalige kranten Moscow Times en St Petersburg Times op. In 2005 verkocht hij het bedrijf voor 142 miljoen euro aan het Finse Sanoma. In Nederland richtte hij uitgeverij Nieuw Amsterdam op en investeerde hij in Het Gesprek, met Ruud Hendriks, Frits Barend en Harry de Winter.
Egeria werd opgericht in 1997 door de Brenninkmeijers. Managing partner is Peter Visser. Het totaal beheerd vermogen is 1 miljard euro. Egeria investeert in Nederlandse bedrijven in met name bouw, industrie en zakelijke dienstverlening.
Telegraaf Media Groep is de grote afwezige. TMG toonde aanvankelijk belangstelling voor NRC Handelsblad en nrc.next. De avondkrant zou alleen al een welkome bezetting van de drukpersen in de daluren zijn. Maar TMG haakte af: een miljoenenbod op de NRC-titels zou moeilijk uit te leggen zijn aan het eigen personeel, dat middenin een grote reorganisatie zit.