ABN Amro
De overnamestrijd om de ABN Amro is gestreden. Hoewel fuseren met Barclays de meest aantrekkelijke optie leek, gaat het consortium van Fortis, de Royal Bank of Scotland en Santander er nu met de winst vandoor. Antwoorden op zes belangrijke vragen rond het gevecht om de Nederlandse bank.
1 Waarom stond ABN Amro te koop?
De bank deed het al jaren minder goed dan ze beloofde. De beurskoers bleef - tot de biedingsstrijd begon - achter in vergelijking met belangrijke rivalen. Dit komt doordat de bank de kosten ondanks talloze reorganisaties moeilijk onder controle kon houden. Verder twijfelden beleggers aan de strategie. Zij vonden de bank met belangrijke operaties op drie continenten (Europa, Zuid-Amerika en de VS) een lappendeken. Na enkele jaren van tegenvallende koersen bracht het Britse speculatieve beleggingsfonds TCI, The Children's Investment Group uit Londen, de zaak in een stroomversnelling met een open brief aan het management. TCI wilde een onderzoek naar mogelijke verkoop of opsplitsing. De overige aandeelhouders waren het met TCI eens, zo bleek op een aandeelhoudersvergadering in april. ABN Amro reageerde met gesprekken over een overname door het Britse Barclays.
2 De eerste bank die ABN Amro wilde overnemen was Barclays. Waarom juist die bank?
ABN Amro praatte al jarenlang van tijd tot tijd met Barclays. De bank leek een ideale fusiepartner: net iets groter, maar niet zo groot dat ABN Amro direct het onderspit delft in de samenwerking. Bovendien vulden de twee elkaar aardig aan. Overigens betekende dat niet dat werknemers niet hoefden te vrezen voor banenverlies: bij de aankondiging van de overname maakten de banken bekend zo'n 23.000 banen te willen schrappen. Het plan werd eind april aangekondigd, maar al snel bleek dat er anderen waren die meer wilden betalen voor ABN Amro.
3 Drie andere banken, Santander (Spanje), Fortis (Belgisch-Nederlands) en Royal Bank of Scotland, ofwel het consortium, hebben eind mei een tegenbod uitgebracht. Wat zijn hun plannen?
Zij willen ABN Amro opsplitsen. De drie wonnen na maanden de overnamestrijd rond ABN Amro. Zij boden een hogere prijs dan Barclays (71 miljard euro), en dan ook nog vooral in contanten waar Barclays vooral in aandelen wilde betalen. Royal Bank of Scotland neemt de Aziatische activiteiten en de grote klanten wereldwijd over, Fortis krijgt ABN Amro Nederland en private clients en Santander de Italiaanse en Braziliaanse banken (Antonveneta en Banco Real). Het is een ingewikkelde procedure die wordt geleid door de Schotten. De van Royal Bank of Scotland afkomstige Mark Fisher werd al snel benoemd tot nieuwe topman op de plek in te nemen van Rijkman Groenink die per 1 november vertrok. De Nederlandse operatie zal, zo stelde Fortis-topman Jean Paul Votron bij de aankondiging van het bod, blijven opereren onder de naam ABN Amro.
4 Kan ABN Amro zomaar worden opgesplitst?
Nee, dat kan niet zomaar. Banken staan onder toezicht van De Nederlandsche Bank. Die moet voorkomen dat spaarders op de een of andere manier gedupeerd worden door zo'n opbreekscenario. Bij grote zaken als deze adviseert president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank de politiek verantwoordelijke minister. Dat is hier Wouter Bos (Financiën), die de finale stem heeft. Bos heeft het consortium een verklaring van geen bezwaar gegeven waardoor de overname door kan gaan. Maar De Nederlandsche Bank moet de drie bij iedere belangrijke stap opnieuw haar fiat geven. Het consortium moet voor eind 2007 met een plan komen voor de opdeling. Het strenge toezicht is nodig. De opsplitsing van een multinationale bank als ABN Amro is een waagstuk dat niet eerder is geprobeerd. Alleen al het ontbinden, of juist niet, van alle contracten van de bank met zijn klanten is een heidens karwei.
5 Wat merkt de rekeninghouder?
De particuliere klant in Nederland merkt niet zo veel. Fortis heeft gezegd dat het merk ABN Amro in Nederland zal blijven bestaan. ABN Amro is veel groter dan Fortis en dus lijkt het erop dat de Fortis-klant hier een ABN Amro klant wordt. Er zal wel worden gesneden in het netwerk omdat dit, met name in de Randstad, veel overlap kent. Verder zal De Nederlandsche Bank er, als toezichthouder, bovenop zitten om een ordentelijk verloop te garanderen. Wie twijfels over zijn spaargeld heeft: tot 20.000 euro per persoon is spaargeld gegarandeerd door de gezamenlijke banken. Banken van de omvang van ABN Amro kunnen overigens nauwelijks werkelijk bankroet gaan, gezien de destabilisererende gevolgen die dit zou hebben voor het consumentenvertrouwen en de economie. Over waar de grotere zakelijke klanten heengaan, naar Fortis of Royal Bank of Scotland, is nog geen duidelijkheid.