Zes vragen over voortzetting van proces-Karadzic
Den Haag, 13 april. Vandaag is het proces tegen Radovan Karadzic hervat. De openbaar aanklager gaat het bewijsmateriaal presenteren.
Begin maart werd het proces voor het Joegoslavië-tribunaal geschorst om Karadzic meer tijd te geven om zich voor te bereiden. En om de hem toegewezen advocaat, de Brit Richard Harvey, de tijd te geven zich het dossier eigen te maken. Wat is de stand van zaken nu in het proces-Karadzic? Zes vragen en antwoorden.
1. Wie is Radovan Karadzic precies?
Een dichter / arts / psychiater die in 1990 de politiek inging. Het was de tijd dat veelvolkerenstaat Joegoslavië, net als de Sovjet-Unie, uit elkaar begon te vallen. Slovenië, Kroatië en Macedonië verklaarden zich in 1991 onafhankelijk. Binnen een derde republiek, Bosnië, ontstond burgeroorlog tussen Bosnische Kroaten en Bosnische moslims enerzijds (zij wilden onafhankelijkheid), en Bosnische Serviërs anderzijds (zij wilden dat niet). Karadzic was de politieke leider van de Bosnische Serviërs. Hij werd gesteund door de leider van wat er op dat moment nog over was van Joegoslavië, Slobodan Milosevic. De oorlog ging gepaard met grote wreedheden. Grote delen van het land werden onder bevel van Karadzic en zijn legerleider Ratko Mladic ‘etnisch gezuiverd’. Mladic is nog steeds voortvluchtig en wordt eveneens gezocht door het Joegoslavië-tribunaal.
2. Waar is Karadzic voor aangeklaagd?
De 64-jarige verdachte is aangeklaagd voor volkerenmoord, vervolging, deportatie, en gijzeling van burgers, en van onmenselijke handelingen en terreur. Bekendste voorbeelden zijn de massamoord op 9.210 Bosnische moslims in Srebrenica in 1995 en de belegering van de Bosnische hoofdstad Sarajevo, waarbij vanaf de bergen rond de stad willekeurige voorbijgangers werden neergeschoten en uiteindelijk tussen 1992 en 1996 11.000 doden vielen.
3. Hoe ziet het verdere procesverloop vanaf vandaag eruit?
Tribunaalaanklager Alan Tieger hield begin november vorig jaar al zijn openingsverklaring, waarin hij beweerde dat Karadzic bevel gaf voor „de uitschakeling van Srebrenica”. Bij de val van de Bosnische moslimenclave op 11 juli 1995 werden volgens de aanklacht 9.210 moslims om het leven gebracht. De komende maanden moet hij de aanklacht in de rechtszaal – met getuigen, documenten, verklaringen – bewijzen
4. Wat wordt de taak van Richard Harvey, de advocaat die door het Joegoslavië-tribunaal aan Karadzic is toegewezen?
Karadzic voert zijn eigen verdediging en heeft bezwaar tegen de benoeming van de Britse advocaat aangetekend. Maar volgens de Beroepsrechters maakt het obstructieve gedrag van Karadzic de toewijzing in het belang van de rechtsgang onvermijdelijk. Voorzittend rechter, de Koreaan O-Gon Kwon, gaat dezer dagen bepalen hoe de werkzaamheden van Harvey concreet worden ingevuld.
5. En hoe gaat het verder als de aanklagers klaar zijn?
Wanneer de aanklagers hun bewijsmateriaal hebben gepresenteerd, krijgt Karadzic de gelegenheid om zijn onschuld te bewijzen. Hij heeft trouwens de mogelijkheid om de getuigen van de aanklagers aan een kruisverhoor te onderwerpen. Karadzic heeft in zijn openingstoespraak al gezegd, dat de oorlog in Bosnië (1992-1995) is uitgebroken omdat de moslims „100 procent macht” wilden in Bosnië-Herzegovina. „De zaak van de Bosnische Serviërs was rechtvaardig en heilig.”Volgens Karadzic is aanklager Tieger „blind voor de oorlogspropaganda van de moslims” en is „de aanklacht door de NAVO geconcipieerd”.
6. Hoe lang gaat het proces nog duren?
Voorzitter Patrick Robinson wil dat het Karadzic-proces eind 2012 is afgerond – alle andere processen moeten een jaar eerder al klaar zijn. Rekening houdend met beroepsprocedures sluit het tribunaal in 2013, voor Karadzic wordt rekening gehouden met een paar extra maanden, maar in februari 2014 moet het hof aan het Haagse Churchillplein de deuren sluiten.