Annan presenteert deelakkoord Kenia
Nairobi, 16 febr. De ruziënde partijen in Kenia hebben nog geen politiek akkoord bereikt maar zijn het eens over de noodzaak de grondwet, de rechtspraak en de kiescommissie te hervormen. Er worden geen nieuwe verkiezingen gehouden of de stemmen herteld.
,,Een grote coalitie kan uitkomst beiden”, opperde Kofi Annan, voorzitter van de besprekingen na het geweld dat volgde op de omstreden verkiezingen eind vorig jaar.
Annan wilde vandaag op een persconferentie niet ingaan op de vraag wie het overleg dwarsboomt. ,,De snelheid van een trein wordt bepaald door alle rijtuigen samen, je kunt nu eenmaal niet één rijtuig afkoppelen”, zei de voormalige secretaris-generaal van de VN.
Berichten eerder deze week over een akkoord over een coalitieregering werden onmiddellijk afgeschoten door haviken in de regeringspartij van president Kibaki. Annan kondigde aan maandag Kibaki en zijn rivaal Raila Odinga te spreken om bij hen de urgentie van een machtsdeling te benadrukken.,,Als de partijen niet samenkomen, gaat Kenia het heel moeilijk krijgen”, waarschuwde Annan.
De partijen zijn het eens over de vorming van een onafhankelijke commissie die de omstreden verkiezingen moet onderzoeken en na drie tot zes maanden moet aanbevelen of en wanneer er een nieuwe gang naar de stembus komt. Ook komt er een Waarheidscommissie die onderzoek doet naar het geweld waarbij meer dan duizend doden vielen. Een andere commissie en het parlement moeten gaan werken aan een nieuwe grondwet. In de huidige grondwet is bijna alle macht geconcentreerd in het presidentsambt en Odinga wil hieraan een einde maken.
Odinga wilde aanvankelijk een hertelling van de stemmen en Kibaki zei rechtmatig te zijn gekozen en zelf te willen bepalen wie er posten krijgt in een coalitieregering. Die voorwaarden lijken van tafel. Voorstellen op tafel zijn het creëren van de post van een premier met aanzienlijke macht, een functie die Odinga zou gaan bezetten. De regeringspartij wil een premier met beperkte macht en die kan worden ontslagen door de president. Odinga wil een regering gevormd op basis van de machtsverhoudingen in het parlement, waar zijn partij een krappe meerderheid heeft.
Annan ontkende gefrustreerd te zijn over het trage verloop van de besprekingen.,,Als partijen de laatste stap moeten nemen worden ze altijd angstig”, zei de bedreven onderhandelaar. “Maar alleen samenwerking van alle partijen kan de impasse doorbreken”. Annan vertelde in Kenia te blijven tot er een politiek akkoord is. Na de korte termijn problemen komen onderliggende oorzaken van de crisis aan bod, zoals de behoefte aan landhervormingen. Voor die agenda is een jaar uitgetrokken. De Nigeriaanse ambassadeur in Kenia, Oluyemi Adeniji , werd voorgesteld door Annan als bemiddelaar bij dat overleg.
Westerse landen vinden dat het overleg veel te traag verloopt en hebben harde schoten voor de boeg afgevuurd. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Condaleeza Rice komt maandag naar Kenia om druk uit te oefenen op de politieke kemphanen. Amerika heeft al aangekondigd politici betrokken bij het geweld geen visa te verlenen, Zwitserland kondigde sancties af en de voormalige kolonisator Groot Brittannië zegt de regering van Kibaki niet te erkennen en sancties te overwegen. Ook Frankrijk dreigde met strafmaatregelen als een geen akkoord komt.