VN 'nemen kennis' van klimaatakkoord

Kopenhagen, 19 dec. De klimaatconferentie in Kopenhagen heeft een gisteren door de Amerikaanse president Obama uitonderhandelde tekst aangenomen via een formulering die stelt dat de landen „kennis nemen" van het Kopenhagen-akkoord.

Een aantal arme landen blokkeerde vanochtend het te elfder ure gesloten klimaatakkoord. Via de verzwakte aanname van de tekst lijkt een totale mislukking van de klimaatconferentie afgewend. De tekst wordt door secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon dan ook gezien als een „essentieel begin". Richard Orr, assistent secretaris-generaal van de VN, zei vanochtend dat de formulering 'kennis nemen van' dezelfde status oplevert als een bindende verklaring.

Aan de titel Kopenhagen-akkoord wordt een lijst toegevoegd met landen die instemmen met de tekst. Deze lijst kan nog aangevuld worden via een procedure waarbinnen landen hun instemming doorgeven aan de VN. Voor landen die niet instemmen met de tekst betekent het dat de afspraken die er in staan niet zullen gelden. De zich verzettende ontwikkelingslanden zouden dan niet kunnen profiteren van de fondsen die er in het akkoord beoogd worden.Het akkoord

De landen erkennen de noodzaak om te voorkomen dat de gemiddelde temperatuur op aarde stijgt met meer dan 2 graden Celsius.

Forse reductie van de uitstoot van broeikasgassen is noodzakelijk. Alle landen, maar vooral rijke landen, zullen daaraan een bijdrage moeten leveren. Deze emissiereducties, ook die van opkomende economieën, zijn onderworpen aan internationale controle.

De rijke landen moeten geld en technologie beschikbaar stellen, voor klimaatbeleid in arme landen.

Er komen speciale fondsen voor geld waarmee arme landen zich kunnen aanpassen aan klimaatverandering. Voor de korte termijn (tot 2012) moet 30 miljard dollar beschikbaar komen. Voor de periode vanaf 2020 wordt gezocht naar ten minste 100 miljard dollar per jaar.

In 2015 worden de afspraken van het Kopenhagen Akkoord getoetst. Mocht dan blijken dat het nodig is om de temperatuurstijging op aarde te verlagen van 2 naar 1,5 graden Celsius, dan zullen de landen daartoe de noodzakelijke maatregelen nemen.

Twee weken van onderhandelingen en twee jaar voorbereiding leverden gisteravond uiteindelijk een akkoord op met geringe ambities. De landen bleken niet in staat om duidelijke afspraken te maken over de reductie van broeikasgassen en de financiering van klimaatbeleid voor arme landen. Ook is in de tekst niet vastgelegd wanneer de afspraken moeten zijn omgezet in een bindend verdrag.

De grootste onvrede was er bij de ontwikkelingslanden. Bolivia, Soedan, Cuba, Venezuela en Tuvalu, wijzen de tekst dan ook af. De Soedanese onderhandelaar noemde het voorliggende akkoord tegenover de BBC een „zelfmoordpact voor Afrika". De onderhandelaar van Tuvalu, een eilandenstaat in de Stille Oceaan, sprak van „dertig zilverlingen om onze toekomst te verkwanselen".

Een paar weken geleden hadden de onderhandelaars hun ambities al bijgesteld. Ze besloten dat in Kopenhagen de basis moest worden gelegd voor een juridisch bindend verdrag dat eind volgend jaar in Mexico gesloten zou kunnen worden. Maar dit akkoord biedt nauwelijks aanknopingspunten voor een bindend verdrag.

De tekst is door een kleine groep landen (China, India, Brazilië en Zuid-Afrika) onder leiding van de Verenigde Staten uitonderhandeld.

Volgens de Amerikaanse president Obama was de tijd niet rijp voor een ambitieuzer akkoord. „Dat vraagt om meer vertrouwen”, zei Obama. „Maar zover zijn we nog niet.” Hij zei wel dat hij op termijn wilde streven naar een internationaal verdrag.

Bij veel landen was de teleurstelling groot. Reinfeldt noemde het akkoord vannacht „niet perfect”. Hij voegde eraan toe dat het akkoord „geen einde zal maken aan de klimaatdreiging”. Ook José Manuel Barroso, voorzitter van de Europese Commissie, kon zijn teleurstelling maar moeilijk verbergen.

Elders op nrc.nl over 'Kopenhagen':