Feiten & cijfers missie Uruzgan
Hoeveel kost de missie? En hoeveel soldaten worden in Uruzgan ingezet? Alle cijfers op een rijtje.
Duur missie
Nederland heeft de NAVO-partners toegezegd twee jaar de leiding te zullen nemen over de ISAF-wederopbouwmissie in Uruzgan. De missie begon op 1 augustus 2006 en zou oorspronkelijk duren tot de zomer van 2008. Het mandaat werd inmiddels verlengd tot eind 2010.
Aantal militairen
In totaal dienen 1.800 militairen in Afghanistan. In Uruzgan zijn 1.300 militairen gelegerd (1.000 op de bases in Tarin Kowt en 300 in Deh Rawod), in Kandahar 300 en nog eens 200 in het ISAF hoofdkwartier in Kabul.
Kosten missie
De Nederlandse missie in Uruzgan kost inmiddels 800.000 euro per dag (stand 25 mei 2007). Voorafgaand aan de twee jaar durende missie werden de kosten van de totale operatie geschat op ongeveer 340 miljoen euro. De missie begon op 1 augustus vorig jaar. Nu, tien maanden later, heeft Defensie zijn begroting al met 240 miljoen bijgesteld naar 580 miljoen euro.
Materieel: de grootste kostenpost
PATRIA XA-188 GVV Kosten: 1,9 miljoen euro
De Patria is een gepantserd voertuig voor vredesoperaties en bedoeld voor transport van personen en/of materieel en voor het rijden van patrouilles. De Patria heeft een topsnelheid van 95 km/u, kan hellingen nemen tot maximaal 60 graden, is inzetbaar bij zowel arctische als tropische temperaturen en kan door maximaal 1,5 meter diep water rijden.
PANTSERHOUWITSER 2000 Kosten: 7 ,8 miljoen euro per stuk
De Pantserhouwitser 2000 is het zwaarste kanon dat Nederland tot zijn beschikking heeft in Uruzgan. Het zwaar geschut kan doelen op een afstand van tussen de 30 en 40 kilometer uitschakelen en weegt 60 ton.
BUSHMASTER 2000 Kosten: tussen de 0 ,8 en 1 miljoen euro per stuk
Speciaal voor de missie in Afghanistan is dit gepantserd patrouillevoertuig aangekocht. De ,,Dutch Bushmaster'' kan worden ingezet als het dreigingsniveau te hoog is om te patrouilleren in een open licht voertuig. De Bushmaster biedt bescherming tegen kleine kaliberwapens, anti-tankmijnen, mortiergranaten en Improvised Explosive Devices (IED’s), zogenaamde bermbommen.
SPERWER Kosten: 2 ,5 miljoen euro per stuk
De Sperwer is een onbemand vliegtuigje dat realtime videobeelden maakt en doorstuurt naar het commandocentrum. De Sperwer wordt gebruikt voor het inwinnen van gevechtsinformatie in moeilijk toegankelijke gebieden. Begin dit jaar storten twee Sperwers in Afghanistan neer.
MORTIER 8 1MM L1 6 Kosten: onbekend
Dit mortier is een steilbaanwapen met gladde schietbuis, dat wil zeggen dat het wapen in een lange boog schiet. De Mortier 81 mm is geschikt voor verschillende typen munitie, zoals rook, licht en de snel ontploffende munitie brisant. Daarnaast is het ook mogelijk zogenaamde ‘slimme munitie’ te schieten, die gestuurd het doel volgt. Verder gebruikt Defensie in Afghanistan de YPR-765 rupspantservoertuigen, de Apache 64D en de Chinook (beide helikopters), F-16 straaljagers en Fennek voertuigen. Militairen zijn standaard bewapend met halfautomatische geweren (de Diemaco C7 à 1500 euro per stuk), Glock 17 pistolen (500 euro), Buck vechtmessen (150 euro), scherfgranaten en Flashbang aanvalshandgranaten (prijs onbekend).
Gesneuvelde Nederlandse militairen
Tot nu toe zijn 24 militairen in Afghanistan omgekomen. Een overzicht:
26 juli 2006: Jan van Twist (47), een luitenant-kolonel van de Koninklijke Luchtmacht, en Bart van Boxtel (29), een sergeant van de Koninklijke Landmacht komen om bij een helikopterongeluk in de Afghaanse provincie Paktia. Er wordt uitgegaan van een ongeval onder slechte weersomstandigheden.
31 augustus 2006: Michael Donkervoort, een 29-jarige F-16- piloot komt om het leven als zijn toestel neerstort. Het ministerie van Defensie gaat uit van een ongeluk, de straaljager is voor zover bekend niet neergeschoten.
11 oktober 2006: Een Nederlandse militair (wiens naam niet is vrijgegeven) berooft zich van het leven met zijn dienstwapen. De man, een sergeant, werd dood aangetroffen door collega’s.
6 april 2007: Robert Donkers, een 33-jarige sergeant van de landmacht overlijdt door een ongeval met een Patria-pantservoertuig. De overige inzittenden blijven ongedeerd. Tijdens een patrouille bij het oversteken van een rivier kantelde de Patria door een wegverzakking.
20 april 2007: Cor Strik, een 21-jarige militair komt om het leven door een bermbom. Het is de eerste keer dat een Nederlander in Afghanistan sneuvelt als gevolg van oorlogsgeweld.
15 juni 2007: Timo Smeehuijzen, een 20-jarige Nederlandse militair komt om door een zelfmoordaanslag. Drie van zijn collega’s raken gewond door de autobom in het centrum van Tarin Kowt, dicht bij de Nederlandse basis. Ook vijf Afghaanse kinderen vinden de dood, dertien Afghanen raken gewond.
18 juni 2007: De 44-jarige sergeant-majoor Jos Leunissen komt om het leven door een ongeluk tijdens gevechtshandelingen in de buurt van Chora in de provincie Uruzgan.
12 juli 2007: Luitenant Tom Krist (24), die op 10 juli zwaar hoofdletsel opliep bij een zelfmoordaanslag in Uruzgan, overlijdt in het ziekenhuis in Nederland aan zijn verwondingen.
26 augustus 2007: Sergeant Martijn Rosier komt om het leven bij een aanslag met een bermbom. Hij is afkomstig uit het Friese Sint-Annaparochie.
20 september 2007: Tim Hoogland, een 20-jarige soldaat afkomstig van de Bravo Compagnie van het 13de infanteriebataljon in Assen, komt om het leven bij zware vuurgevechten met de Talibaan.
3 november 2007: De 21-jarige korporaal Ronald Groen sneuvelt bij de patrouillepost Poentjak. Hij zat in een gepantserd voertuig dat op een bermbom reed.
13 januari 2008: De 20-jarige soldaat eerste klas Wesley Schol en de 22-jarige korporaal Aldert Poortema komen om door eigen vuur tijdens een gevecht in de buurt van de Nederlandse basis bij Deh Rawod.
18 april 2008: De 23-jarige eerste luitenant Dennis van Uhm, zoon van de commandant der strijdkrachten Peter van Uhm, en de 22-jarige soldaat eerste klasse Mark Schouwink komen om het leven door een bermbom nabij Kamp Holland.
7 september 2008: De 21-jarige soldaat eerste klasse Jos ten Brinke komt om het leven door een bermbom. De aanslag gebeurt niet ver van de patrouillebasis Qudus in de Baluchi-vallei.
19 december 2008: De 24-jarige sergeant Mark Weijdt komt om tijdens een vuurgevecht. Vermoedelijk stapte hij op een bermbom.
6 april 2009: Soldaat der eerste klasse Azdin Chadli (20) komt om het leven door een raketaanval op de basis Kamp Holland.
6 september 2009: De 26-jarige korporaal Kevin van de Rijdt van het korps commandotroepen uit Roosendaal sneuvelt bij een vuurgevecht.
7 september 2009: De 44-jarige sergeant-majoor Mark Leijsen van het 101 Geniebataljon in Wezep komt om het leven door een bermbom.
17 april 2010: Korporaal der mariniers Jeroen Houweling (29) en marinier 1 algemeen Marc Harders (23) komen om het leven door een bermbom.
22 mei 2010: De 25-jarige korporaal der eerste klasse Luc Janzen, van het 42ste pantserinfanteriebataljon Limburgse Jagers uit Oirschot, komt om bij een aanslag met een bermbom bij Deh Rahwood.
Afghaanse slachtoffers
Volgens het hoofd van de provincieraad van Uruzgan zijn er begin juni 2007 60 burgers gedood. Als de cijfers bevestigd worden, gaat het om een van de grootste aantallen burgerdoden die tijdens gevechten van de NAVO-stabilisatiemacht ISAF of de Amerikaanse missie Enduring Freedom zijn gevallen.
In oktober 2006 werden 200 burgers gedood bij het grote NAVO-offensief Medusa in Kandahar, zo zei een Afghaanse mensenrechtenorganisatie. De NAVO sprak toen van twaalf burgerdoden, Afghaanse parlementariërs hielden het op 65. En eind april vielen in de westelijke provincie Herat 51 burgerdoden.
Het is vaak onmogelijk een onderscheid te maken tussen een onschuldige burger en een Talibaanstrijder. Dat is een gigantisch probleem voor ISAF.
De meeste burgerdoden vallen bij bombardementen. Volgens hoofd van de provincieraad Khan hebben Talibaan zich tijdens de gevechten in Chora verschuild in huizen, die later gebombardeerd werden. Een woordvoerder van het Nederlandse ministerie van Defensie wilde daarover alleen zeggen dat „veel gevechten in het stadje zelf plaatsvonden”. Aan de gevechten deden volgens hem ook lokale tribale strijders mee.
In 2006 vielen 4.000 doden bij geweld in Afghanistan. Dit jaar, nog niet op de helft, zijn er al 2.300 geteld (in beide jaren maakten Talibaanstrijders en andere opstandelingen het merendeel uit).