Verhagen wekt ergernis in coalitie over missie Uruzgan

Den Haag, 24 sept. Coalitiepartijen PvdA en ChristenUnie nemen scherp afstand van uitlatingen van minister Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) over een eventuele verlenging van de missie in Afghanistan. Zij noemde die „onhandig” en „onverstandig”.

Verhagen liet gisteren in een interview met BNR Nieuwsradio de mogelijkheid open dat Nederland aanwezig blijft in Afghanistan als geen enkel ander land de leidende rol in Uruzgan wil overnemen. „De vraag is of wij alles op anderen kunnen afschuiven.”

Eind 2007 is het besluit genomen dat Nederland per 1 augustus 2010 de leidende militaire verantwoordelijkheid in Uruzgan beëindigt. Per december 2010 moet dan de terugtrekking van de troepen zijn afgerond. Het afgelopen jaar is er wel op gespeculeerd dat Nederland nog een kleine rol houdt in Afghanistan.

Vrijdag werd al bekend dat er in het kabinet onenigheid over de kwestie is

Afgelopen vrijdag werd al bekend dat er in het kabinet onenigheid over de kwestie is. De ministers Koenders (Ontwikkelingssamenwerking, PvdA) en Van Middelkoop (Defensie, Christenunie) voelen niets voor een beperkte blijvende aanwezigheid, Verhagen wel.

Kamerlid Martij van Dam (PvdA) vindt Verhagen met het radiointerview „mist creëert terwijl die er niet is”. „De afspraak is heel duidelijk: we gaan weg in 2010. We hebben ons steentje meer dan bijgedragen. Een andere missie is geen optie voor ons. Het zou fijn zijn als indivuele leden van het kabinet geen onduidelijkheid creëren”.

Joël Voordewind van ChristenUnie spreekt van „een fout signaal”. „Het haalt de druk van de ketel van NAVO-partners die overwegen ons te vervangen. De NAVO is nu aan zet, Nederland niet”. Ook oppositiepartijen SP en VVD hebben kritiek op Verhagen. „Dit is precies het verkeerde signaal”, zegt VVD’er Nicolaï.

De NAVO is bang voor het beeld dat steeds meer landen zich terugtrekken uit Afghanistan en de militaire aanwezigheid, nog meer dan nu al het geval is, een Amerikaanse aangelegenheid wordt. Nu heeft Nederland zo’n 1.450 militairen in Uruzgan gelegerd. Verhagen wil volgens bronnen dat Nederland de militaire verantwoordelijkheid voor één zogeheten provinciaal reconstructieteam houdt. Het gaat dan, afhankelijk van de samenstelling, om 400 tot 500 militairen die zorgen voor bescherming van de opbouwwerkzaamheden en transport.

Minister Van Middelkoop van Defensie is voor terugtrekking uit Uruzgan

PvdA’er Koenders, wiens partij van meet af aan zeer grote aarzelingen had over de Nederlandse militaire bijdrage in Uruzgan, wil alle Nederlandse militairen weg hebben. Minister Van Middelkoop van Defensie is voor terugtrekking omdat de operatie in Uruzgan een zware wissel trekt op de krijgsmacht en het militaire apparaat eerst op adem moet komen. Wel valt met hem te praten over het inzetten van Nederlandse militairen in Uruzgan die in speciale teams Afghaanse soldaten opleiden. Op dit moment zijn 120 Nederlanders op dit vlak actief. Ook ligt het voor de hand dat de vier Nederlandse F16’s in Kandahar (in totaal 100 man) daar na volgend jaar blijven.

In een rapport van de Afghaanse onderzoeksgroep The Liaison Office, dat vandaag op het ministerie van Buitenlandse Zaken is gepresenteerd, wordt geconcludeerd dat in de drie jaar dat Nederland in Uruzgan aanwezig is, de veiligheid, basisvoorzieningen en de economie zijn verbeterd. Maar voor de bevolking is de Afghaanse regering nog nauwelijks zichtbaar.

De vooruitgang is geconcentreerd in de regio’s waar de Nederlanders actief zijn: Tarin Kowt, Deh Rawood en Chora. Volgens de onderzoekgroep woont daar ongeveer 50 procent van de bevolking van Uruzgan. De betrokken Nederlandse ministeries spreken altijd van 70 procent. In het district Khas Uruzgan is de veiligheid achteruitgegaan.

Over het beëindigen van de missie in Uruzgan staat letterlijk het volgende in een brief 30 november 2007 van het kabinet aan de Tweede Kamer:

„Dit alles afwegende is de regering bereid de leidende Nederlandse verantwoordelijkheid ter ondersteuning van de Afghaanse autoriteiten in Uruzgan, zowel militair als op het gebied van opbouw en bestuur, te behouden voor een additionele, in de tijd begrensde, periode van twee jaar, dat wil zeggen van 1 augustus 2008 tot 1 augustus 2010.

Een en ander betekent dat Nederland hoe dan ook zijn leidende militaire verantwoordelijkheid in Uruzgan per 1 augustus 2010 zal beeïndigen. Zowel de last die wij als Navo-lid dan hebben gedragen, als een verantwoorde belasting van de eigen krijgsmacht liggen hieraan ten grondslag.

Vanaf 1 augustus 2010 zal de terugtrekking van de TFU zo spoedig mogelijk geschieden, zodat deze per 1 december 2010 is afgerond. De regering benadrukt dat het de verantwoordelijkheid van de Navo is de vigerende behoeftestelling voor ISAF, inclusief Uruzgan, tijdig te vullen.”