Meisjes en jongens tellen

India’s meisjes verdwijnen. Een eeuw geleden, bij de volkstelling van 1901, waren er 972 vrouwen per 1000 mannen in India. In 1991 was het aantal meisjes tussen 0 en 6 gedaald naar 945/1000. Tien jaar later had die trend zich voortgezet.

Bij de census van 2001 waren er nog 927 meisjes per 1000 jongens en was het tekort aan vrouwen opgelopen tot 35 miljoen. Een nieuwe landelijke telling wordt pas in 2011 gehouden, maar onderzoek door deze krant en recent statistieken van de Indiase regering laten zien dat juist in sommige stedelijke gebieden met een sterke economische groei, de aantallen meisjes blijven afnemen.

Vandaag in NRC Weekblad (31 oktober) een uitgebreide reportage over meisjes in India of neem een webabonnement of tijdelijke toegangspas

Screenen van de foetus

Het screenen van de foetus op geslacht is al sinds 1994 verboden met de invoering van de Pre-Natal Diagnostics Techniques Act (PNDT-act), maar toch gebeurt het op grote schaal. Als bij de screening blijkt dat het een meisje is, volgt vaak de zwangerschap afgebroken en ook dat is op grond van sekse verboden. Er vinden zoveel abortussen plaats van ongeboren meisjesfoetusen dat zowel activisten als regering het onverbloemd ‘vrouwelijke foeticide’ noemen.

In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw werd abortus gepromoot als een manier om de bevolkingsgroei tegen te gaan. Als bij-effect volgden op grote schaal abortussen van vrouwelijke foetusen. Geschat wordt dat ieder jaar 2,7 miljoen illegale handelingen worden uitgevoerd (bijna twee miljoen screeningen die in de helft van de gevallen tot abortus leiden adj.) door een goed georganiseerde winstgevende medische industrie.

Vooral verontrustend is dat hoe rijker een gebied is, hoe meer meisjes er geaborteerd worden. Voortschrijdende welvaart heeft de scheve sekse ratio alleen maar verder uit balans gebracht.

Is de scheve sekseratio nog te begrijpen in arme gebieden, in de steden is de afwijking nog sterker en neemt het tekort aan meisjes sneller toe.

Uit cijfers van het departement van onderwijs en het census-buro van het district Belgaum in Karnataka over het jaar 2008-2009, blijkt dat de verhouding meisjes/jongens in Belgaum-stad 935/1000 is in de hoogste groep van 14-jarigen en scherp daalt tot 848/1000 bij kinderen van 6 jaar die acht klassen lager zitten. Voor het gehele district inclusief de armere landelijke gebieden is de daling veel minder sterk: van 916/1000 in de hoogste groep naar 883/1000 voor de jongste jaargang.

Schrille contrasten

Schril zijn de contrasten in de sekseverhoudingen tussen de rijke privéscholen en de openbare scholen waar de minder vermogenden hun kinderen naartoe sturen. Voor de kinderen in groep 1 van de van huidige jaargang 2008-2009 in de staatsscholen is de verhouding 995 meisjes per 1000 jongens, voor de privéscholen is dat maar 720/1000. Maar al deze maatregelen zijn vooral op arme families gericht en niet op de rijke middenklasse.

De Indiase regering probeert de positie van meisjes en vrouwen verbeteren. In een aantal staten krijgen meisjes een som geld als een soort verzekeringspolis die uit kan groeien tot 200.000 roepies (3200 euro) als ze hun school afmaken en een huwelijk uitstellen tot na hun achttiende.

Op alle basisscholen krijgen de kinderen een lunch van rijst en groenten met een voedingswaarde van 350 calorieën; vooral de aanwezigheid van meisjes is daardoor flink toegenomen en dus hun toekomstkansen. Om vervolgonderwijs te stimuleren krijgen meisjes in Karnataka na groep 7 een fiets om naar de middelbare school te kunnen rijden. Na het behalen van een diploma voor groep 10 mogen de meisjes de fiets houden. Maar al deze maatregelen zijn vooral op arme families gericht en niet op de rijke middenklasse.

'Tekort aan vrouwen verstrekkende gevolgen'

Het tekort aan vrouwen heeft volgens het ministerie van Gezondheidszorg en Familiewelzijn verstrekkende gevolgen. Het ministerie voorspelt een toename in vrouwenhandel. Een toelichting van het ministerie op de PNDT-wet die sekse screening van foetusen verbiedt, stelt vast dat „in sommige dorpen van Madhya Pradesh al jarenlang geen bruiloften hebben plaatsgevonden en jongens alleen nog kunnen trouwen door voor armzalige bedragen meisjes te kopen in vergelegen dorpjes in de staat Bihar.” En „in één clan in Rajasthan zijn nog maar 2 vrouwelijke kinderen naast 400 mannelijke”. „In het district Dang is al een geval bekend van een vrouw die met acht broers is getrouwd.”

De toelichting op de wet waarschuwt voor een toename van geweld tegen vrouwen. „Dan zal de atmosfeer van onveiligheid hun bewegingsvrijheid inperken en ertoe leiden dat vrouwen weer binnen de vier muren van hun huis worden opgesloten. Meisjes zullen niet meer mogen studeren en vrouwen zullen geen banen meer kunnen nemen.”

Dat er dringend iets moet gebeuren om het tij te keren is duidelijk: „In het district Dang is al een geval bekend van een vrouw die met acht broers is getrouwd.” En, zo stelt het ministerie van Gezondheidszorg en Familiewelzijn: „Het is niet alleen een kwestie van aantallen. De status van vrouwen en de vooruitgang die in jaren tijd is gemaakt, staan op het spel.”