‘Max Havelaar’ hertaald en bewerkt

In 2009/2010 hertaalde en bewerkte ik ‘Max Havelaar, of de koffieveilingen van de Nederlandse Handelmaatschappij’ om deze historische en literaire klassieker toegankelijk(er) te maken voor een nieuw en jong publiek. In het voorwoord van het boek beloofde ik een uitgebreide inleiding op deze site.

• Een goed begin van de zoektocht naar informatie over Multatuli en Max Havelaar is een lijst met jaartallen en hoogtepunten uit het leven van Eduard Douwes Dekker op de website van het Multatuli Museum. De lijst biedt overzicht en geeft houvast.

• Op scholieren.com staan diverse boekverslagen over Max Havelaar. Ook mijn hertaling heeft hier al een recensie gekregen. Recensent Cees van der Pol heeft bovendien een uitvoerige samenvatting van het boek aan zijn bespreking toegevoegd. Handig.

Uit de recensie van Kees van der Pol: ‘Het is Van Es gelukt om door modern taalgebruik, het weglaten van onnodige uitwijdingen en het handhaven van de belangrijke kern van het boek een acceptabele 21e eeuwse versie van het boek te publiceren. Op zich is dat al een groot compliment waard. (…) Er ligt nu een mooie taak weggelegd voor de bevlogen docent Nederlands: gooi de oude exemplaren van Max Havelaar uit de schoolbibliotheek, schaf voor 10 euro 100 exemplaren van de nieuwe versie aan en maak een lesbrief waarin de belangrijkste zaken aan de leerlingen worden duidelijk gemaakt. Met het nieuwe middel ‘smartboard’ kunnen beelden uit de film van Max Havelaar (1976) worden vertoond. Al was het alleen maar de indrukwekkende passage van Saïdjah en Adinda. En het meest waarschijnlijke nog: de betrokken docent Nederlands die zijn vak wil bijhouden, zal wellicht voor de eerste keer zelf het boek helemaal kunnen uitlezen.’

• ‘Het is geen roman, ’t is een aanklacht’ is de titel van een tentoonstelling over Max Havelaar die van 3 februari tot 16 mei 2010 is te zien bij de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek in Amsterdam, Oude Turfmarkt 129 (Rokin).

Het boek ‘Max Havelaar, of de koffieveilingen van de Nederlandse Handelmaat-
schappij’ is te bestellen via de
NRC-webshop
nrclux.nl (10 euro) • Onderdeel van de tentoonstelling ‘Het is geen roman, ’t is een aanklacht’ (zie hierboven) is de Max Havelaar Academie, waarin vijf studenten onderzoek doen en nieuwe publicatie maken met een naar aanleiding van de thema’s uit het boek.

• Max Havelaar is een van de vijftig venster uit de Canon van de Nederlandse geschiedenis. Zie daar o.a. de inleidende tekst en de filmpjes (op twee niveaus: voor basisschool en voortgezet onderwijs).

• Korte biografieën van Eduard Douwes Dekker zijn o.a te lezen op de websites van Cultura, het Instituut voor Sociale Geschiedenis in Amsterdam en de Koninklijke Biblitheek in Den Haag.

• De koloniale geschiedenis van Nederlands-Indië wordt kort uiteengezet in een filmpje van School-TV.

• Een handig boekje ‘Multatuli: Max Havelaar’ van Jos Paardekooper verscheen in 1987 (Memoreeks, Walva-Boek). Het is te lenen in bibliotheken, of voor circa 5 euro te bestellen via tweedehands boekwinkeltjes op internet.

• Een uitstekende inleiding op het boek is te lezen in de Max Havelaar-uitgave van Annemarie Kets (uitgeverij Bert Bakker, 1998).

• Dik van der Meulen schreef de schitterende biografie ‘Multatuli. Leven en werken van Eduard Douwes Dekker’ (uitgeverij SUN, 2002). De geschiedenis van het boek Max Havelaar is te lezen in hoofdstuk 16, ‘De meest besproken man in Holland: het jaar van de Havelaar’.

• In mei 2010 verschijnt het boek ‘Over Max Havelaar’, een gids door Dik van der Meulen, Tom Böhm, Philip Vermoortel en Tom Phijffer (red).

• Voor een compleet programma rondom 150 jaar Max Havelaar: zie www.multatuli.nu. Met o.a. aandacht voor het symposium ‘De toekomst van Multatuli’ op 15 mei 2010 in De Balie, Amsterdam, georganiseerd door het Multatuli Genootschap.

De hertaalde Max Havelaar op radio en televisie:

Omroep MAX in Tijd voor MAX (1 februari 2010)

nos.nl Tentoonstelling over Max Havelaar (2 februari 2010)

In het boeken-programma van Wim Brands op Radio 6, (6 februari 2010)

Dik van der Meulen in het geschiedenisprogramma Ovt (7 februari 2010)

Column H.J.A. Hofland in het geschiedenisprogramma Ovt (7 februari 2010)

De hertaalde Max Havelaar in geschreven media:

Welnu, barbaar, lees verder!
NRC Handelsblad (12 februari 2010)
Door: Janet Luis

De hertaalde Max Havelaar is een ramp
Het Parool (10 februari 2010)
Door: Guus Luijters

Motto
De Telegraaf (9 februari 2010)

De donderslag van Max Havelaar klinkt na
Nederlands Dagblad (8 februari)
Door: Willem Bouwman

Help, de literatuur wordt mishandeld
De Volkskrant (6 februari 2010)
Door Marjolijn Februari

Droogstoppel hertalen was een feest
Het Parool (1 februari 2010).
Door: Paul Arnoldussen