Laat een Poolse Russenkenner de NAVO leiden
In plaats van de Deense premier Rasmussen kan de NAVO beter Sikorski, de Poolse minister van Buitenlandse Zaken, kiezen als secretaris-generaal, meent Slawomir Magala.
Dertig jaar geleden schreven de kardinalen van de katholieke kerk geschiedenis. In plaats van de onvermijdelijke Italiaanse paus te kiezen, zoals ze altijd hadden gedaan, kozen ze Karol Wojtyla uit Krakau. Dit was een onverwachte triomf van moed en fantasie. Wojtyla zou zonder een schot te lossen een einde maken aan de communistische dictaturen in Europa. Niet door deze regimes tegemoet te komen, maar door zich er op morele gronden tegen te verzetten.
Welk gebaar zou de Europese gemeenschap beter kunnen maken ter gelegenheid van het twintigjarig jubileum van de val van de Berlijnse Muur dan om de Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski als secretaris-generaal van de NAVO te kiezen? Zijn achtergrond is bij uitstek geschikt om het Noord-Atlantische bondgenootschap te versterken.
Nadat hij de bezetting door het Russische leger had ervaren, vocht hij in de jaren tachtig in de anti-Russische guerrilla aan de kant van Afghanistan. Zijn Amerikaanse vrouw, Anne Applebaum, is expert op het gebied van het stalinisme en schreef een standaardwerk over de Goelag Archipel. Hij wist al met wie Europa te maken had voordat de Russen Georgië binnenvielen, de gastoevoer via Oekraïne afsneden en de nieuwste atoomplannen van Poetin en Medvedev aankondigden, met beoogde bases in Venezuela om de Cuba-crisis nog eens over te doen.
Toegeeflijkheid zal ons niet ver brengen bij de bescherming van onze veiligheid. Hetzelfde geldt voor de angst om Rusland te beledigen. Niet het Rusland dat onder Poetin gestaag is opgeschoven van democratie naar autoritarisme. Sikorski lijkt dit beter te beseffen dan elke andere kandidaat.
Europa heeft natuurlijk een aantal keuzemogelijkheden. De Nederlandse Gasunie heeft een overeenkomst met Gazprom tot distributie van Russisch gas gesloten en Nederland verleent publieke steun aan de Nord Stream-gasleiding onder de Oostzee. Een gaspijp die de Russen in staat stelt de gastoevoer naar alle Oost-Europese landen stop te zetten die niet bereid zijn zich te schikken in de Russische politieke eisen.
Het is alleszins begrijpelijk dat ons nationaal belang een beleid lijkt te dicteren dat zich op de miljarden richt die aan zakendoen met Rusland te verdienen zijn. Maar wie geen oog heeft voor het lot van de Oekraïners of Georgiërs of voor de milieugevaren van de Zweden of Polen, handelt niet alleen moreel verwerpelijk, maar misrekent zich ook. De Russen zullen de Nederlanders net zo gemakkelijk afsnijden als ze met de Oekraïners hebben gedaan. Shell heeft dit al ondervonden.
Het tweede belangrijke argument dat voor Sikorski pleit is zijn steun aan het Turkse EU-lidmaatschap. De gedoodverfde kandidaat Rasmussen daarentegen heeft in het verleden duidelijk gemaakt dat hij de EU voor de Turken gesloten wenst te houden. Dat is kortzichtig en gevaarlijk. Turkije heeft een enorme inspanning geleverd om voor het lidmaatschap van de Europese gemeenschap in aanmerking te komen. Onze primitieve onwetendheid, een gegeneraliseerde angst voor moslims, mag de Turken niet buitensluiten. Gebeurt dit wel, dan worden we blind voor de cruciale rol van Turkije in de bescherming van de zuidelijke olietoevoer naar de EU en in een realistische steun aan de Oekraïense onafhankelijkheid tegenover een agressieve noorderbuur. En bovendien, was het ons nu echt ernst om een wereldspeler te worden?
Europa staat voor de uitdaging een herleving van het Russische imperialisme te voorkomen. Op korte termijn moet het zorgen dat Rusland Oekraïne niet weer onderwerpt en dat Turkije niet verloren gaat als bondgenoot en medearchitect van een nieuwe, geschakeerde Europese gemeenschap. Deze fundamentele kwesties kunnen veel helderder en beslister worden aangepakt door Radoslaw Sikorski dan door zijn tegenkandidaten.
Wat is uw keus, dames en heren? Moed en fantasie of economische misrekening en politieke kortzichtigheid?
Slawomir Magala is hoogleraar cross-cultural management aan de Erasmus Universiteit. Een portret van Sikorski is hier te te lezen.