De mening van Ramadan over homoseksualiteit blijft vragen oproepen

Het debat over Tariq Ramadan in de Rotterdamse raad was boeiender dan verwacht. Uiteindelijk was de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb (PvdA) nog het duidelijkst over de positie van islamwetenschapper als bruggenbouwer op kosten van de gemeente. "Dit nooit meer", zo verzuchtte hij.

De mist is nu aan het optrekken. Het zicht wordt beter. Enkele weken geleden bood ik Ramadan aan vragen te beantwoorden over enkele van zijn standpunten die in Nederland voor grote onzekerheid zorgden. Ramadans verweer tot nog toe schoot vaak tekort. Hij meende zich te kunnen beroepen met zinnen als "Dat heb ik niet gezegd" of "Lees al mijn boeken". Dat is misschien iets te veel gevraagd van een westers gehoor. Ik heb daarom mijn verzoek aan hem nogmaals herhaald. Zijn mening over homoseksualiteit blijft vraagtekens oproepen.

Ramadan ontkende eerder meermaals dat hij kwalijke uitspraken over de islam zou hebben gedaan. Zo laat de Gay Krant Tariq Ramadan zeggen: "Een man is bedoeld voor een vrouw, en een vrouw voor een man." Ramadan ontkende eerder meermaals dat hij dit zou hebben gezegd. Maar de gemeente zette een beëdigd vertaler aan het werk die de volgende uitgebreidere tekst op papier zette: "Het is waar dat de islam in relatie tot seksualiteit grenzen stelt. Ze stelt zeer duidelijke grenzen door te zeggen dat God een orde heeft gewild en dat deze orde is: de man voor de vrouw en de vrouw voor de man en dat wat men ons nu in de wereld voorstelt door te zeggen dat, aangezien het natuurlijk is aangezien men het soms niet kiest, men moet accepteren als een element van de natuur, de man voor de man en de vrouw voor de vrouw, de dimensie van homoseksualiteit".

Het klopt dat de Gay Krant de inleiding en het onheldere slotfragment heeft weggelaten, juist om de boodschap niet te verstoren. Daarna komt van Ramadan de nadere uitleg. Die werd in de Gay Krant vertaald als: "De boodschap van de islam is op dit punt heel helder: homoseksualiteit is niet toegestaan, is niet iets wat valt binnen de algemene opvatting over de mens. Homoseksualiteit is niet iets wat men in de islam kan toestaan."

De gemeente Rotterdam noemt deze vertaling fout en publiceert nu de hele tekst: "Maar de boodschap van de islam op dit punt is duidelijk: het is niet toegestaan en het is niet iets dat in de algemene opvatting van de mens treedt. Wat wil dat zeggen? Het verbod is duidelijk. Homoseksualiteit is niet iets dat men beschouwt als toegestaan in de islam."

Welke vertaling je ook wilt aanhouden, de veroordeling is identiek. Ramadan gaat dan verder met de opmerking dat je desondanks homo’s niet als zieken moet behandelen en zelfs niet mag verwerpen. Maar hij eindigt wel met een bijzonder advies voor mensen die met homoseksuelen te maken krijgen. Letterlijke tekst van de beëdigd vertaler van de stad Rotterdam: "Begeleiden tot het eind van het mogelijke, alles doen wat binnen onze mogelijkheden ligt om een luisterend oor te zijn en aan de mensen voor te leggen wat ons de dimensie van een seksualiteit lijkt te zijn, van een juiste seksualiteit en een seksualiteit die in overeenstemming is met de Schepping."

Ramadan blijft dus hameren op het omvormen van homo’s naar heteroseksueel levende mensen. Die opvatting mag hij uitdragen als imam, maar die past niet bij een bruggenbouwer in dienst van een Nederlandse gemeente. Het is de vraag of de gemeente Rotterdam met de goedkeuring van de uitspraken van Ramadan ook zijn aanbeveling om over te gaan tot 'een juiste seksualiteit, een seksualiteit die in overeenstemming is met de schepping' onderschrijft.

Dat Ramadan soms ook een meer westerse visie geeft over homoseksualiteit was al te lezen in de Gay Krant van 21 maart. Daar werd een positieve zin aangehaald uit zijn boek "Een Jihad van vertrouwen".

Een andere zin – "Dit probleem blijkt een storing, een verkeerd functioneren en een onevenwichtigheid" – komt letterlijk uit Ramadans eigen boek "Peut-on vivre avec l’Islam?", Éditions Favre, Lausanne, 1999, ISBN 2-8289- 0626-4, pagina 152: "Ce comportement révèle une perturbation, un dysfunctionnement, un déséquilibre."

Inmiddels zijn veel meer twijfelachtige uitspraken van Ramadan boven tafel gekomen, zoals een gebed voor Palestina dat al eerder door Leefbaar Rotterdam ter sprake werd gebracht en waar nu ook de VVD vraagtekens bij plaatst.

De uitspraken over vrouwen zou Ramadan alleen maar hebben bedoeld om juist iets emanciperends te zeggen. Steeds weer lukt het Tariq Ramadan om zijn gehoor in vertwijfeling achter te laten. Dit was eveneens het geval na zijn optreden in Wintergasten. Dat maakt hem omstreden zowel in islamitische kring als bij vele mensen die met een westers oor naar hem luisteren. Daarom blijft de Gay Krant bij haar eerder gestelde vraag.

Daarnaast is het op zijn minst gerechtvaardigd vraagtekens te plaatsen wanneer er telkens zoveel gedoe is met vertalingen en interpretaties. Het is behoorlijk onhandig wanneer een stadsdialoog gevoerd wordt door iemand die geen Nederlands spreekt en die zich zelden goed vertaald voelt. Zijn mening over homoseksualiteit blijft vraagtekens oproepen.

Henk Krol is hoofdredacteur van de Gay Krant