In de corporaties heerst al het Calonsocialisme
Op het Aedes-congres is de kritiek op het salaris van Calon bezworen met de dreiging dat anders het salaris van de directeuren van corporaties omlaag moet.
Marc Calon aanvaardt zijn nieuwe functie als voorzitter van Aedes met de historische woorden dat het tij keert en dat de maatschappij genoeg heeft van de bonusbeloningen en het kortetermijngewin. Tegelijkertijd krijgt hij voor zijn nieuwe baan een salaris van 250.000 euro op jaarbasis (op fulltime basis), plus pensioengelden en auto met chauffeur.
44 procent van de corporaties van Aedes heeft zijn benoeming niet gesteund – dit nadat Marc Calon had aangegeven veel belang te hechten aan voldoende draagvlak voor zijn nieuwe baan.
Op het Aedes-congres werden honderden corporatiedirecteuren gegijzeld door een hels dilemma: ‘Wat mogen wij zelf verdienen?’ Telkens als de vraagtekens bij het salaris van Calon aan de orde kwamen, pareerde scheidend voorzitter Hans Alders die onder verwijzing naar de salarisstructuur van de corporatiedirecteuren zelf. Wat Calon gaat verdienen, ligt op hetzelfde niveau als het salaris van de directeur van de grootste corporatie in Nederland. Met andere woorden: toegeven aan de druk om iets af te doen van het salaris van Calon betekent een risico dat het salarisgebouw van corporatiedirecteuren zelf gaat wankelen.
Gemakshalve wordt er aan voorbijgegaan dat de zwaarte van een functie van een directeur van een corporatie niet dezelfde is als die van een branchevoorzitter. Ook wordt er aan voorbijgegaan dat zo’n honderd directeuren van corporaties een salaris ontvangen dat hoger ligt dan de Balkenendenorm.
Alders weet dat en dreigt met het risico van invoering van de Balkenendenorm als Calon niet zou worden gekozen. Daarmee zou de huidige beloningsstructuur worden losgelaten.
Alders en Calon hebben in een gesprek met de minister van Volkshuisvesting en enkele Kamerleden draagvlak gevonden voor het nieuwe salaris van Calon. De minister zelf heeft volgens Alders aangegeven een voorkeur te hebben voor een vast dienstverband van Calon bij Aedes boven een managementfee.
Over de debatten in de Kamer is Alders minder positief: „Men weet niet meer hoe het werkt. Hoe is dat in vredesnaam mogelijk dat het zover is gekomen.” Vooral de kritiek op de vertrekpremie van Willem van Leeuwen door de voltallige Tweede Kamer raakt hem zichtbaar. Wat hem steekt is dat er sprake is van „nestbevuiling”. De pers wist al van de vertrekpremie van Van Leeuwen, voordat Alders hiervoor decharge van de ledenraad van Aedes had gekregen.
Maar Alders heeft geen moeite in zijn rol als werkgever van Van Leeuwen te verklaren dat het salaris maar bij zeer weinigen bekend hoefde te zijn. Dat Calons basissalaris daar nog bovenuit komt, wuift Alders weg.
Als op het Aedes-congres wordt aangedrongen op zelfkritiek, stelt Alders: „Bij wie leggen we de rekening van die discussie?” Een uitspraak van het congres over de salariëring en vertrekpremie wordt op deze wijze afgehouden. Alders ontraadt een uitspraak op dit punt van een groot aantal verontwaardigde corporatiedirecteuren dan ook sterk.
En zo ontstaat de trechterdiscussie over het nieuwe Calonsocialisme, een term ontstaan in de Tweede Kamer. Een definitie van die term zou na het Aedes-congres kunnen luiden: ‘Bestaande salarissen in een betreffende sector zijn hoog. Het hoogste salaris wordt de norm voor het nieuwe salaris bij een vacature.’ Zou de kritiek daarop worden gehonoreerd, dan stort het hele salarisgebouw van de veelverdieners in.
Bij de woningcorporaties gaat na het congres de mantel der liefde over de vele hoge afwijkingen op die norm. En daarmee ook over de vraag of het salaris van de nieuwe koepeldirecteur Calon op basis van de zwaarte van zijn functie niet veel te hoog is.
Zo’n verkrampte opstelling maakt een discussie over de hoogte van de salarissen in het maatschappelijke middenveld niet erg makkelijk. Daarmee zou men wel eens meer gediend kunnen zijn dan met de voortdurende angst voor de Balkenendenorm. Een norm die zou moeten gelden voor de gehele middenklasse werkend in de sociale sectoren.
Piet de Vrije is directeur van Patrimonium Woonstichting te Veenendaal.