Reactie van Kees van Grootheest op lezersdiscussie over antidepressiva

De publicatie van het artikel over het mogelijk optreden van agressieve handelingen, tot aan moord toe, bij het gebruik van geneesmiddelen tegen depressie (NRC, 20 juni) heeft tot veel reacties geleid.

Zo zijn er op dit moment 45 reacties in de webdiscussie, maar zal de krant van 27 juni ook ruimte bieden aan een aantal schriftelijke reacties.

Het onderwerp leeft dus! Dat is niet verwonderlijk. Niet alleen vanwege het feit dat er recent een aantal moorden in het nieuws waren, waarbij het gebruik van antidepressiva genoemd is. Ook het gegeven dat een miljoen mensen jaarlijks een recept krijgen, maakt dat het velen aanspreekt.

Het is niet mogelijk op individuele ervaringen in te gaan. De boodschap van ons artikel is dat we (patiënten, dokters, juristen, overheid) open moeten staan voor de mogelijkheid dat agressie voorkomt bij het gebruik van deze middelen. Dat doen de meesten die reageerden. Natuurlijk spelen in concrete gevallen altijd meer factoren een rol, zoals persoonlijkheid, de ziekte waarvoor men de middelen kreeg, sociale omstandigheden, conflictsituaties en zo meer.

Ik ben het met lezer Frank Lenssen eens dat we moeten oppassen dat een open debat over de schaduwzijden van middelen tegen antidepressiva, het kind niet met het badwater weggooien. Als het echt nodig is, bijvoorbeeld bij ernstige depressies, en met goede voorlichting en begeleiding, zijn het goede middelen, waarbij veel patiënten ook baat hebben.

Met Ronald Andre ben ik het eens dat nu te gemakkelijk allerlei klachten die bij het leven horen, worden geduid als een depressie en dat dan te snel een recept wordt geschreven. We hebben kennelijk vaak geen beter antwoord op de culturele veranderingen die zich de laatste decennia hebben voltrokken. Ik denk aan een kleinere familiekring op grotere afstand. Maar ook aan het wegvallen van de troost en zingeving die de kerk eerder aan velen gaf.

Vaker moet gekeken worden of andere vormen van begeleiding of therapie niet beter passen bij de klachten dan alleen een pil. Laten we die bewaren voor de ernstiger situaties, maar dan moeten ze ook goed gebruikt worden.

Kees van Grootheest is directeur van het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb. Op 20 juni publiceerde hij in NRC het opinestuk ‘Pil tegen depressie kan leiden tot moord’. Een lezersdiscussie op nrc.nl volgde. Dit is zijn reactie daarop.