De babyboom is het zat
Rondom de AOW-discussie twitteren half-twintigers en dertigers een hetze tegen babyboomers bij elkaar.
Ze zijn overigens in goed gezelschap, want Balkenende heeft vanaf zijn start
deze beschuldiging in het zadel gezet en voortdurend herhaald. Maar nu wordt
het al te gek.
Een vijfentwintigjarige die beweert dat de babyboomers alleen maar
geprofiteerd hebben van de voorzieningen moet de geschiedenis overdoen. Zo
had de babyboom geen studiefinanciering. Integendeel, de meerderheid van de
babyboom studeerde niet omdat arbeiderskinderen moesten werken voor het
onderhoud van het ouderlijk gezin en ze werden geblokkeerd door de sociale
orde of kerk die het ontstijgen aan een lager/modaal milieu verwerpelijk
vonden.
Ook de geneugten van vrijheid en opstand bleven beperkt tot een kleine bovenlaag. Bij alle andere voorzieningen past nuance. De babyboom betaalde bijvoorbeeld solidair voor ouderen die nooit AOW-premie betaald hadden. De babyboom zat ook in de oliecrisis (met wurgende rente op hypotheken) ook in de crisis van tachtig, ook in werktijdverkorting waarvoor geen werkgelegenheid terugkwam, ook in alle bezuinigingen sinds de jaren tachtig, ook in de omslag naar middenloonpensioen.
Maar deze discussie is onvruchtbaar. We kunnen geen lijstjes maken van wat de ene generatie wel kreeg en de andere niet. De babyboom kan ook niet zitten mokken over de latere generaties met wel studiefinanciering, kinderopvang, jaartjes backpacking of vrijheden en sociale mobiliteit die wel in de jaren 60-70 zijn voorbereid maar die vooral gevierd zijn door latere generaties. Dat geldt ook voor overschatte welvaart.
Generatiedenken is een vloek. De generatie babyboom was gewoon een generatie die op een bepaald moment geboren is en het wel en wee van een tijdvak meemaakte zoals het iedere generatie vergaat.
Wat die twitterende pruilende halftwintigers en dertigers aangaat; zij vertonen vooral verwend gedrag en de kortzichtigheid van de gegoede klasse. Zij beseffen niet dat de babyboomgeneratie net zoals iedere generatie voor 70% bestaat uit minimum tot modaal met het financiële pensioenplaatje wat daar bij hoort.
Een bevroren AOW, een niet-geïndexeerd zelfs eventueel verlaagd pensioen, een ingezette fiscalisering, een verhoging van zorgkosten, verhoudt zich al lang niet meer met de afspraken. En trouwens wie gaat er profiteren van eventuele babyboomreserves als straks de successie omlaag gaat?
Of de grens van de AOW verhoging eerlijk is, kan ik niet beoordelen. Ergens valt een snijpunt zoals dat met alle veranderingen is en waarin begrepen moet worden dat de wet voor ingrijpende wetswijzigingen overgangsperioden moet inbouwen. Ook gelijke behandeling is niet makkelijk te hanteren als de mensen niet in gelijke omstandigheden verkeren.
Of de inhoud van de nieuwe AOW-wet eerlijk zal zijn, is een andere vraag. Voorlopig lijkt het erop dat de malus betaald wordt door kleine lieden met minder levensverwachting en beroepssatisfactie en dat de bonus terecht komt bij de geprivilegieerde 30% van onze maatschappij. Als de twitterende opstandelingen daarover willen protesteren vinden ze waarschijnlijk het overgrote deel van de babyboom strijdbaar aan hun kant. Maar ik vrees dat de meeste pruilende twitters tot de bonusgroep behoren. Zijn het trouwens vooral jonge vrouwen in het kielzog van Mei Li Vos?
Ik haat de babyboomgeneratie, hoorde ik laatst zo’n juffer op tv zeggen. Dat mag je zeggen in Nederland. De babyboom zelf reageert niet; die is bang en voelt zich gecriminaliseerd. Leuk om zo de ouderdom ingestuurd te worden.
Maar erger is de algemene teneur. Al we in Nederland een sociaal of economisch ‘probleem’ hebben, schijnen we een groep te mogen criminaliseren. Zo voeren we, overigens ook sinds de start van Balkenende, al jaren een onsmakelijke discussie over allochtonen. Nu is de babyboom de zondebok. En morgen? De geestelijk gehandicapten, de IVF-ouders, de kankerpatiënten, de kleuterjuffen? Roept u maar.
Laten we ons hernemen. En als onze bestuurders gebruik willen maken van ongenuanceerde, ordinaire, onethische ezelsbruggetjes om democratisch niet gedragen doelen te bereiken, laten wij hen dan niet volgen.
J.A.M. Roijakkers is geboren in 1946