Verbod op drugs afschaffen? Dan krijgen we meer junks

Afschaffen van drugsverbod leidt tot een lagere prijs en grotere beschikbaarheid. En dus tot meer ellende.

‘Het verbod op drugs kost miljarden: het leidt tot misdaad en is slecht voor de volksgezondheid. Hef het op.’ Deze aanhef zette de toon voor een interessant opiniestuk van Frits Bolkestein c.s. (Opiniepagina, 18 mei). Maar een en ander kwam in het stuk helaas niet aan de orde.

Er kwamen veel cijfers aan bod in het stuk, en het ging over belangrijke en zeer actuele onderwerpen als de vereiste bezuinigingen ten gevolge van de crisis en de kosten van de bestrijding van drugscriminaliteit.

Er kwam ook het een en ander niet aan de orde in dit betoog om alle drugs (onder bepaalde voorwaarden) vrij te geven. Daarom deze aanvulling.

De professionals op de werkvloer in de verslavingszorg merken iedere dag wat voor desastreuze effecten het heeft dat drugs steeds gemakkelijker verkrijgbaar en goedkoper zijn geworden. Ik noem een paar van die effecten.

1 Het aantal verslaafden neemt toe, en de verslavingen worden steeds ernstiger.

2 Steeds vaker is er ernstige comorbiditeit: naast de verslaving heeft iemand dan last van psychosen, ADHD, depressies of angststoornissen. Iets dat de behandeling van verslaving compliceert en de toch al geringe succespercentages van behandeling verder onder druk zet.

3 Jaren geleden dachten de meeste professionals nog dat af en toe een joint roken geen kwaad kon, inmiddels weten we uit onderzoek dat het gebruik van cannabis medeoorzaak kan zijn van ernstige, chronische hersenziekten als schizofrenie. Ziekten die niet meer over gaan, ook niet nadat je bent gestopt met blowen. De sterk ‘verbeterde’ kwaliteit van de cannabis speelt hier overigens ook nog een vervelende rol.

4 Ook in de ‘gewone’ psychiatrie merkt men steeds meer hoe verslaving zijn slopende werk doet: heel veel mensen die in een psychiatrisch ziekenhuis worden opgenomen hebben niet enkel een depressie of psychose, ze zijn ook verslaafd aan drank of drugs. Middelengebruik is op klinische afdelingen in de GGZ een groot praktisch probleem, onder meer omdat medicijnen hun werkzaamheid verliezen als de patienten er drank of drugs bij gebruiken.

5 Dat laagdrempelige verkrijgbaarheid van drugs gevaarlijk is, kan worden aangetoond door te kijken naar het gebruik van GHB: deze partydrug, die met instructies van het internet eenvoudig en goedkoop thuis kan worden gefabriceerd, zorgt momenteel voor grote gezondheidszorgproblemen. Het afkicken van dit verslavende middel kan levensgevaarlijk zijn, en er komen steeds meer meldingen van jonge mensen die dit niet hebben overleefd. Om politieke redenen wordt hier weinig ruchtbaarheid aan gegeven.

Als het voorstel van Bolkestein c.s. zou worden gevolgd, zal het aantal verslaafden wel degelijk toenemen. Dat wordt niet duidelijk uit een vergelijking met het cannabisgebruik in landen met een strenger beleid, maar door te kijken naar de effecten van prijsstelling op het aantal gebruikers. Duurder en minder makkelijk verkrijgbaar: dat helpt op de werkvloer van de verslavingsbehandeling wel degelijk.

De medische kosten van behandeling van verslaving en lichaamsgebreken die daar het gevolg van zijn (levercirrose, longkanker) liggen vermoedelijk in dezelfde orde van grootte als die van de drugsbestrijding. Door te investeren in preventie van verslaving kan dus ook enorm worden bezuinigd. Daar komt nog iets bij: de mateloosheid die zo kenmerkend is voor onze hedendaagse samenleving neemt enkel toe als drugs nog gemakkelijker verkrijgbaar worden. Daar moeten we ook eens over nadenken, want de mateloosheid bedreigt het gezonde welbevinden, en niet enkel als oorzaak van verslaving.

Graag nodig ik Bolkestein c.s. uit om op 3 juni in Amersfoort het symposium ‘Machteloos over mateloosheid’ te bezoeken, om eens te komen horen hoe ernstig verslavingen zijn. Die problematiek is niet gebaat bij hun voorstel.

Dr. Bram Bakker is psychiater, publicist en medisch directeur van een verslavingskliniek. Van de auteur verschijnt begin juni 'Zucht. Over verslaving van speen tot spuit.'