In Tegenspraak kunnen lezers deelnemen aan actuele discussies.
De redactie selecteert en behoudt zich het recht voor bijdragen te redigeren.

---

GEKKE KOEIEN - HYSTERIE OF EPIDEMIE?

De "gekke-koeien-ziekte" heeft Europa in haar greep, nadat de Britse regering twee weken geleden de conclusies van een onderzoekscommissie naar buiten bracht. Daarin wordt een verband gelegd tussen deze aandoening (BSE) bij runderen en de hersenziekte van Creutzfeldt-Jakob, die bij mensen binnen twee jaar tot de dood leidt.

Sluitend wetenschappelijk bewijs voor dat verband is niet geleverd, stellen Britse politici vast. Verregaande maatregelen als het afslachten van de totale veestapel zijn daarom voorbarig. De rest van Europa denkt daar anders over: in de Europese Unie geldt nu een importverbod voor Brits rundvlees.
In Nederland heeft de overheid de Afvalverwerking Rijnmond gevraagd of dit bedrijf de 64.000 Britse kalveren in het land kan vernietigen. Een hard gelag voor vele veeboeren, zoals Dick van Middendorp, kalvermester in het Noord-Limburgse Kronenberg.

Twee vragen zijn hier cruciaal:

• Wie heeft er gelijk: Engeland of Europa? Oftewel: moeten drastische maatregelen worden genomen, ook al is er wetenschappelijk nog weinig bekend over de ziekte?

Dat wetenschappelijk onderzoek voert terug naar de kannibalen-cultuur van de Fores-stam in Nieuw-Guinea, legt Bram Pols uit. Volgens hem herinnert de "koegekte" aan de begindagen van aids: ook toen kon niemand een degelijke inschatting kan maken van het epidemie-gevaar.
Koos van Zomeren heeft nog geen goede argumenten gehoord voor het slachten van de tienduizenden kalveren in Nederland. Waar is dat voor nodig als er over de gezondheid van deze kalveren absoluut geen twijfel bestaat? Hij beklaagt het lot van de kalveren in een gedicht.

• Moet er meer geld komen voor onderzoek naar BSE, terwijl er nog zoveel vraagtekens zijn bij de eventuele overdracht naar de mens?

De geschiedenis kan ons hier misschien iets leren, vindt de Britse sociologe Jo Swabe. Zij wijst erop dat de huidige besmettingsangst sprekend lijkt op de Britse reactie op hondsdolheid in de vorige eeuw. Zulke ziektes zijn de prijs van het "temmen" van dieren, stelt zij vast. Volgens W.E. Saris en I.N. Gallhofer heeft de Nederlandse regering een ongewoon verantwoord besluit genomen met het slachten van de Britse kalveren: een overheid kan op dit punt beter geen enkel risico nemen. Ze vragen zich wel af, of dat niet ook moet gelden voor chloortransporten, kerncentrales of nucleaire bewapening?

En wat vindt u?

Reacties naar rund@nrc.nl

Reacties

Jaap Oosterlaan vindt een massa-slachting van kalveren volstrekt verwerpelijk. De tabaksindustrie wordt toch ook niet aangepakt - terwijl het verband tussen roken en longkanker veel harder is dan dat tussen BSE en hersenziekte bij mensen. A. Zoutewelle vraagt zich af of niemand zich schaamt voor het ultieme cynisme om zoveel dieren de destructie-ovens in te sturen. M.A. Uiterwijk-Winkel stelt voor de 64.000 kalveren terug te sturen naar Engeland en ons geld terug te vragen.
Volgens P. Pot moet de gekke-koeien-ziekte aanleiding zijn voor een radicaal ander Europees landbouwbeleid, met veel meer biologische landbouw. Jack van Messel vindt de ophef in de media overdreven: er vallen toch veel meer doden door tabak en alcohol? Hij bespeurt een verbond van gekke wetenschappers en gekke journalisten. Dennis Hamaker vraagt zich af of de Engelsen niet massaal vegetariër zijn geworden na het nieuws over de koeienziekte. Viroloog Louis Kroes kreeg jaren geleden te maken met BSE. Hij verbaast zich erover dat het pas zo laat serieus is genomen. Nader onderzoek is nu niet meer nodig; de Engelse bevolking zal vanzelf het antwoord opleveren.
Waarom niet ook schapen doden, vraagt Hubert van Dongen. BSE is volgens hem verwant aan scrapie, dat bij schapen voorkomt. Eric Castelein vindt het een geruststellende gedachte dat de meeste vleeseters de gekke-koeienziekte wel zullen overleven.
F. Wijers vindt de commotie zwaar overtrokken. Wie denkt er nu nog aan de besmette spinazie van Tjernobyl? In Indianapolis, schrijft Martyn Debruyn, is op een "Mock European Union Summit" de motie aangenomen dat de gekke koeien in Bosni"e moeten worden gebruikt om mijnenvelden op te ruimen. Een Amerikaanse oplossing? Harrie Vollaard vindt dat Engeland uit de Europese Unie moet worden gezet: daar zullen ze zelf ook blij mee zijn.