Alle hens aan dek tegen piraten

De organisatie van de Ocean Race houdt de vloot van acht boten continu in de gaten. Er blijft namelijk altijd een kans dat een van de boten ten prooi valt aan piraten.

Rotterdam, 3 dec. Wat doen zeilers op een boot die voor de kust van Maleisië oog in oog komen te staan met een troep piraten? Alle hens aan dek, letterlijk. In de Volvo Ocean Race luidt één van de instructies bij zulke confrontaties dat de bemanning zich groot maakt, om af te schrikken.

En als elf afgetrainde kerels naast elkaar in het gangboord geen indruk maken op de belagers heeft de bemanning van Delta Lloyd nog een verdedigingslinie: een paar waterdichte, doorzichtige ‘kerstpakketjes’ met sigaretten, een glimmend cameraatje en een paar goed zichtbare dollarbiljetten – in de hoop dat de aanvallers akkoord gaan met die buit.

Na de slapende walvissen, drijvende containers en de gierende stormen van de Zuidelijke Oceaan beweegt de vloot zich de komende maanden langs een aantal van de meest beruchte zeestraten op aarde. Voor de kust van Sri Lanka of op de Zuid-Chinese Zee vormen piraten of terroristen grotere risico’s dan de wind.

Piraterijexperts

‘Somalië’ hebben ze al overleefd. De zeilers werden al voor de etappe van Kaapstad naar het Indiase Cochin geïnstrueerd door piraterijexperts, vertelt Ocean Race-directeur Knut Frostad. „Wij erkennen de risico’s, maar we beperken ze zoveel mogelijk”, zegt hij telefonisch vanuit Cochin, waar de boten de afgelopen dagen binnenliepen. Wapens aan boord zijn geen optie, zegt de Noorse veteraan van vier Ocean Races. „Dat lokt alleen maar geweld uit.”

Vanuit Kaapstad liet Frostad de vloot bewust zo ver mogelijk naar het oosten varen, zodat de boten zo ver mogelijk uit de beruchte Somalische piratenkust bleven. Ze moesten een denkbeeldige lijn bij Mauritius passeren voordat zij noordwaarts mochten afslaan. In de etappe van Cochin naar Singapore wordt bij Sri Lanka hetzelfde gedaan om confrontaties met de Tamil Tijgers te voorkomen.

Vlak voor de aankomst in India werden de zeilers op de hoogte gebracht van de terroristische aanval op Mumbai. Maar bij Delta Lloyd heeft men er niet wakker van gelegen, zegt Peter van Niekerk vanuit Cochin. Hij finishte maandag met de Nederlandse boot als zesde. „Wat in Mumbai gebeurde, kan morgen in Amsterdam gebeuren. Heel ziek, maar dat is de wereld waarin we leven.”

De kans dat de boten ten prooi vallen aan piraten schatten adviseurs op 1 procent. Maar door de afwijkende route zijn de risico’s groter dan vroeger. In de negen vorige edities van de oceaanrace werden Afrika en Azië altijd gemeden, maar Azië is tegenwoordig commercieel te interessant om voorbij te varen, niet alleen voor Volvo, maar ook voor telecomaanbieders Ericsson en Telefonica, kledingfabrikant Puma en de Chinese sponsors van de Green Dragon.

De boten moeten dan wel de – ook door piraten – druk bevaren Straat van Malakka trotseren, een smal, achthonderd kilometer lang ‘kanaal’ tussen Maleisië en Sumatra. En daarna nog eens de Zuid-Chinese Zee. „Als je wordt aangevallen heb je wel heel veel pech”, zegt Van Niekerk. „De kans is heel klein, dus ik ga me daar geen zorgen over maken.”

Ook de Nieuw-Zeelander Tony Mutter van Ericsson 4 kan zich er niets bij voorstellen. „Waarom zouden de piraten een stinkende zeilboot willen hebben als ze een hele tanker kunnen krijgen? Mijn natte zeilkleren mogen ze komen halen.”

Stoer

Van Niekerk leerde van de antipiratencursus in Kaapstad vooral dat de bemanning de piraten hun gang moeten laten gaan. „Probeer niet de stoere man uit te hangen door de tegenaanval te kiezen.” Frostad: „Doe niets, of doe wat ze vragen.”

De organisatie houdt de acht boten continu in de gaten vanuit het hoofdkwartier in Zuid-Engeland. Elke drie uur worden alle posities doorgegeven aan de Britse autoriteit die zich bezighoudt met veiligheid en piraterij op zee. De zeilers krijgen vervolgens te horen welke oorlogsschepen in de buurt varen – mochten ze die nodig hebben. „We worden 24 uur per dag geadviseerd door twee expertbureaus”, zegt directeur Frostad. „En we staan in contact met de zeestrijdkrachten van de betrokken landen.”

Desondanks blijven de boten interessante doelwitten, beseft directeur Tom Touber van Team Delta Lloyd. „Piraten weten dat zeiljachten vaak een goede buit opleveren.” En de meesten hebben geen flauw benul van de Ocean Race. Touber: „Het grootste risico is dat de piraten gefrustreerd raken over de buit. Er is nul cash aan boord, alleen dure maritieme apparatuur waar ze niks mee kunnen. Daarom leggen we wat pakketjes klaar.”

Ook hij acht de risico’s klein, maar hij geeft de zeilers „100 procent” kans dat ze worden lastiggevallen, vooral in de Straat van Malakka, waar het wemelt van de vissersbootjes. „Er zijn er altijd die water komen vragen, of benzine. Het probleem is: hoe onderscheid je die van echte piraten? Het is al een nachtmerrie om in die wateren te varen. Overal liggen onverlichte boeien, onverlichte boten, talloze visnetten. Het wordt een uitdaging.”