Cavendish ritwinnaar in Touretappe zonder ‘oortjes’

Rotterdam, 14 juli. Twee saaie etappes in de Pyreneeën en de eerste rustdag in de Tour hebben vandaag bewust een saai vervolg gekregen. Het betrof een protestactie van het peloton, met op de Franse nationale feestdag na een massasprint in Issoudun de Brit Mark Cavendish als winnaar van de tiende etappe.

Cavendish won zijn derde etappe in deze Tour, vlak voor de Noor Thor Hushovd. De renner van Team Columbia was vorige week zondag ook de snelste in het Zuid-Franse Brignoles, een dag later in La Grande Motte. De van het eiland Man afkomstige sprinter is nog één zege verwijderd van het aantal sprintoverwinningen dat hij vorig jaar in de Tour behaalde. „Realistisch gezien moet ik er nog twee kunnen winnen”, zei Cavendish na afloop, „inclusief de laatste etappe in Parijs.”

Nadat de meeste wielerploegen met tegenzin aan het begin van de middag zonder ‘oortjes’ in Limoges waren vertrokken, begonnen de 171 overgebleven renners in het peloton aan een wandeletappe naar het noorden die pas op het einde een wat hoger tempo kende. Renners babbelden veelvuldig met elkaar, televisiekijkers moesten hun best doen om tijdens de 194,5 kilometer lange etappe niet in slaap te vallen.

De langzaam-aan-actie was het antwoord van de ploegen op het besluit van de wedstrijdleiding om vandaag bij wijze van experiment niet te rijden met het moderne communicatiesysteem waarmee renners en ploegleiders van start tot finish met elkaar in contact staan. Het was de ploegleiders ook verboden het wedstrijdverloop te volgen via kleine tv-schermpjes in hun auto. De Tourorganisatie en de internationale wielerunie (UCI) hopen dat wedstrijden spannender worden als het contact tussen renner en ploegleider wordt bemoeilijkt. Zo zouden de renners net als vroeger worden gedwongen zelf initiatief te nemen in de koers. Ploegleiders konden vandaag uitsluitend contact met hun renners hebben door naast hen te gaan rijden. „Spektakel gaat er niet komen”, zei de Belgische ploegleider Wilfried Peeters (Quickstep) vanuit zijn auto onderweg tegen een tv-verslaggever, „en dat is de schuld van de organisatie.”

Ook voor de bergetappe van komende vrijdag, in de Vogezen van Vittel naar Colmar, wilde de Tourorganisatie de renners zonder oortjes laten rijden, maar bij wijze van compromis mogen de inmiddels ingeburgerde hulpmiddelen dan wellicht weer wel worden gebruikt.

Een meerderheid van renners en ploegleiders is tegenstander van de maatregel, omdat die in hun ogen leidt tot gevaarlijke situaties. Ploegleiders kunnen niet meer waarschuwen voor gevaarlijke passages, en zullen vaker met hun auto tussen de renners moeten rijden. In het peloton zijn de oortjes sinds 1991 in gebruik. De Australiër Phil Anderson, uit de ploeg van Motorola, had destijds de primeur.

„Ploegen die toch met oortjes rijden, worden uitgesloten van verdere deelname”, dreigde de Nederlander Martin Bruin vanochtend namens de UCI juryvoorzitter in de Tour. Toen Lance Armstrong van een tv-verslaggever hoorde dat een renner die met oortjes van start zou gaan uit de wedstrijd zou worden genomen, zei hij lachend dat hij er in dat geval een stel aan zijn ploeggenoot Alberto Contador zou geven. Dat was een komische illustratie van de machtsstrijd die woedt binnen de ploeg Astana, waar de kopmannen Contador en Armstrong op de eindoverwinning azen. De Spanjaard staat tweede in het klassement, op zes seconden van de Italiaanse geletruidrager Rinaldo Nocentini, de Amerikaan bezet de derde plaats op slechts twee seconden van Contador.

Hoewel de renners met oortjes veel meer worden gestuurd door hun ploegleiders, is veruit het grootste deel van de renners een voorstander van het gebruik van de oortjes. Niet alleen uit tactische overwegingen met informatie over parcours en verschillen met vluchters, maar ook omdat zij tijdig voor gevaarlijke situaties kunnen worden gewaarschuwd.

Ruim twee weken geleden werd er bij het Franse wielerkampioenschap op de weg voor het eerst geëxperimenteerd met fietsen zonder oortjes. Volgens de Amerikaanse journalist Samual Abt, die voor de International Herald Tribune een verslag maakte van het experiment in Saint-Brieuc, had winnaar Dimitri Champion de oortjes alleen aan het slot van de wedstrijd gemist, doordat zijn ploegleider hem met de finish in zicht niet had kunnen laten weten hoe groot zijn voorsprong op het naderende peloton was geweest. Ook renners die deel uitmaakten van ontsnappingen, keken net iets vaker om dan anders, met oortjes, meldde Abt.

De langzame rit kende vanmiddag na een handvol kilometers een ontsnapping van de Fransman Thierry Hupond (Skil). Hij kreeg al snel gezelschap van zijn landgenoten Samuel Dumoulin (Cofidis) en Benoît Vaugrenard (Française des Jeux) en de Rus Michael Ignatiev (Katusha). Ze werden door het peloton aan het lijntje gehouden en kregen een maximale voorsprong van bijna vier minuten. Het was al snel duidelijk, ook zonder het gebruik van oortjes, dat de etappe zou eindigen in een massasprint.

Het was prettiger zonder oortjes dan met, zei de Belgische sprinter Tom Boonen direct na de finish. „Het was veel minder nerveus, zonder dat de ploegleiders de renners opjagen”, aldus de kampioen van België, die niet bij machte was om zich te mengen in de strijd om de ritwinst.

Morgenmiddag gaat de 192 kilometer lange etappe van Vatan, in het midden van Frankrijk, naar Saint-Fargeau.