Brein verwacht dat man eng is
Rotterdam, 11 sept. Mensen kunnen heel snel aan iemands bewegingen zien of ze te maken hebben met een man of een vrouw, en ook hoe die persoon zich voelt. Onderzoekers uit België, Zwitserland en Australië hebben nu iets geks ontdekt in dit algemeen menselijke vermogen: als proefpersonen weinig informatie over de beweging krijgen (omdat ze alleen op de gewrichten bevestigde lampjes van lopende mensen te zien krijgen), kunnen ze wel goed zien of het om een man of een vrouw gaat, maar de vrouwen lijken dan vrijwel altijd van hen weg te lopen en mannen juist naar hen toe.
Het effect is zo sterk dat zelfs wanneer de onderzoekers de bewegingen elektronisch in een omgeving met een duidelijk perspectief plaatsen, vrouwen nog altijd heel vaak van de proefpersoon lijken weg te lopen. De onderzoekers rapporteren hun vondst in het vakblad Current Biology van deze week.
Bij een gewoon filmpje van een lopende man of vrouw zou natuurlijk niemand zich vergissen. In de onderzoeksopzet met de lichtjes op de gewrichten wordt zo weinig informatie gegeven dat het mensenbrein moet vertrouwen op heel snelle beslissingen.
Uit eerder onderzoek met lichtjes op de gewrichten bleek dat ook met zo weinig informatie mensen prima onderscheid kunnen maken tussen mannen en vrouwen en zelfs hun emotionele toestand redelijk inschatten.
Dus waarom nu ineens zo’n duidelijke en hardnekkige interpretatiefout? De onderzoekers in Current Biology zoeken de verklaring voorlopig in diep in het brein verankerde veiligheidsmaatregelen uit een ver evolutionair verleden.
Bij een man – altijd mogelijk gevaarlijk – kun je zonder duidelijke andere informatie er maar het beste van uitgaan dat hij op je afkomt: dan ben je het snelst voorbereid op vechten of vluchten, zo speculeren ze.
Bij de neiging om bij vrouwen automatisch uit te gaan van ‘die vertrekt’, speelt mogelijk een cognitieve erfenis uit de vroege kindertijd mee. Want voor kleine kinderen is vooral het vertrek van een vrouw reden tot zorg en mogelijk ook tot actie, vermoedt het psychologenteam.