Bavianen doen aan platonische liefde

Rotterdam, 18 juni. Keniaanse bavianenvrouwtjes vormen rond hun bevalling platonische vriendschappen met mannetjes, die vaak niet eens de vader van hun kind zijn.

Zo zorgen ze ervoor dat hun kinderen in een rustige omgeving opgroeien. De kinderen huilen minder, worden minder lastiggevallen door groepsgenoten en ontwikkelen zich sneller. Amerikaanse onderzoekers beschrijven de vriendschappen deze week in Behavioural Ecology and Sociobiology.

Gezamenlijke opvoeding is bijzonder voor een niet-monogame diersoort. Eerste auteur van het artikel, Nga Nguyen, raakte tijdens het onderzoek geïntrigeerd door de dienende mannetjes. „Wat doet die bavianenman toch bij dat zogende vrouwtje?” vroeg ze zich af. „Hij zou bij een ander moeten zijn, waarmee hij wél de liefde kan bedrijven.”

Ze begon te zoeken naar verklaringen, die deels in de genetica bleken te liggen: de helft van de ‘papa’s’ bleek inderdaad de echte vader van het door hen verzorgde kind. De andere helft was geen vader en kon dat ook niet zijn – deze apen hadden geen seks gehad met de moeder. Dubbel opmerkelijk, vindt Nguyen. „Dit toont aan dat de vader zijn nakomelingen herkent. En het roept de vraag op waar die andere helft van de mannetjes zich voor uitslooft.”

Dat mysterie probeerde Nguyen op te lossen. Zou de trouwe papa na de herstelperiode van tien maanden met het vrouwtje mogen paren? Zou hij werken aan zijn reputatie bij andere vrouwtjes? Zou mister Nice Guy zich nuttig willen maken? Ze vond er geen bewijs voor. Het vrouwtje lijkt de relatie te onderhouden. Bij bavianen staat aandacht synoniem voor het vlooien van elkaars vacht. Nguyen: „Normaal is dit gebaseerd op wederkerigheid: jij vlooit mij, ik vlooi jou, maar nu vlooit het vrouwtje meer dan het mannetje. Alsof ze haar charmes in de strijd gooit om de man voor haar te laten werken.”