Zijdeaapjes reageren op hun eigen cellocomposities

Of ze het mooi vonden is niet bekend, maar veertien zijdeaapjes (tamarins) vertoonden wel duidelijke reacties op speciaal voor hen gecomponeerde muziek. Nadat ze de 'angstige cellomuziek ' hoorden die gebaseerd was op hun angstkreten, waren de zijdeaapjes onrustig en angstig. En als ze liefdevolle muziek hadden gehoord die geïnspireerd was op hun kalmeringsgeluidjes, werden ze rustiger. Zie hier de noten van deze fragmenten.

Ook de hartslag en de hoge en snelle tonen van de zijdeaap-communicatie werden in de ‘serenades’ verwerkt.

Dit vreemde experiment wordt beschreven in artikel dat gisteren online werd gepubliceerd door Biology Letters . Het is een vervolg op eerdere experimenten waaruit bleek apen niet van mensenmuziek houden, al was er onlangs wel een jonge chimpansee met een duidelijke voorkeur voor harmonieuze muziek.

Omdat deze experimenten altijd met mensenmuziek worden gedaan, besloten de psycholoog Charles Snowdon en de cellist David Teie muziek te maken die op emotionele geluiden van de zijdeaapjes zelf gebaseerd was. Teie componeerde vier stukken (twee ‘angstig’ en twee ‘kalm/tevreden’), en voerde ze zelf uit op zijn André Castagneri-cello uit 1738.

In mensenmuziek lijkt de emotionele uitdrukking op die in de communicatie. Lage geluiden in spraak èn muziek worden bijvoorbeeld als dreigend ervaren. Daarom paste Teie bijvoorbeeld in ‘lieve’ zijdeaapjesmuziek de zachter wordende stijgende tonen uit de geruststellende zijdeaapjesgeluiden toe.

Opvallend was dat de zijdeaapjes nog geen enkele reactie gaven als ze de muziek hoorden, telkens ongeveer 30 seconden werden blootgesteld. Maar hun gedrag in de vijf minuten daarna was duidelijk anders, en in overeenstemming met de aard van de zojuist gehoorde muziek.

Als controle lieten de onderzoekers de aapjes ook mensenmuziek horen, waaronder het kalme Adagio voor Strijkers van Samuel Barber en het wilde Of Wolf and Man van Metallica. Vreemd genoeg werden sommige aapjes van allebei toch ook iets rustiger, maar het effect was kleiner en beperkter dan voor de speciaal voor zijdeaapjes gemaakte muziek.