Rivierdelta zinkt weg door dam

Rotterdam, 22 sept. Veel grote rivierdelta’s zinken weg doordat stroomopwaarts dammen en kanalen sediment opvangen dat anders in de delta terecht was gekomen. Van de 33 grote rivierdelta’s in de wereld zijn er 24 in de afgelopen tien jaar gedaald. Inwoners van deze delta’s zitten daardoor klem tussen bodemdaling en zeespiegelstijging.

Dat concludeert een internationaal team van wetenschappers in een studie die afgelopen zondag is gepubliceerd op de website van het wetenschappelijk tijdschrift Nature Geoscience.

Het onderzoeksteam rond James Syvitski van de universiteit van Colorado maakte gebruik van satellietmetingen en van historische kaarten. Als de prognoses over zeespiegelstijging van het klimaatpanel IPCC uitkomen, dan zal het landoppervlak dat kwetsbaar is voor zware overstromingen aan het einde van de eeuw met 50 procent zijn toegenomen, zo concluderen de auteurs.

Bodemdaling in delta’s wordt soms nog versterkt door winning van grondstoffen of grondwater. De Chao Praya-delta in Thailand daalt door grondwaterwinning met circa een meter per jaar. De delta van de Po is in de loop van de twintigste eeuw met 3,7 meter gedaald. Viervijfde van die daling wordt toegeschreven aan gaswinning in het gebied.

De aanvoer van nieuw sediment is geheel of bijna helemaal tot stilstand gekomen in de delta’s van de Chao Praya, Colorado, Po, Tone, Weichsel, Yangtze, de Gele Rivier (Hoangho) en de Nijl. Het beetje Nijlsediment (minder dan 2 procent) dat voorbij de Aswan-dam komt, verdwijnt vrijwel geheel in een dicht netwerk van irrigatiekanalen.

Van de 33 delta’s die zijn onderzocht, hebben er 28 in de afgelopen tien jaar te kampen gehad met zware overstromingen waarbij in totaal 260.000 vierkante kilometer onder water verdween. Stormvloeden waarbij het zeewater tussen drie en zeven meter kan worden opgezwiept, zijn de belangrijkste oorzaak van die overstromingen.