Opwinding over oudst lopende primaat

Rotterdam, 1 okt. Na vijftien jaar puzzelen op 381 grote en vooral kleine stukjes bot, weten we nu meer over ‘Ardi’, Ardipithecus ramidus, die 4,4 miljoen jaar geleden leefde in wat nu Ethiopië is, ver voor het mensengeslacht Homo. Het was de eerste primaat die rechtop kon lopen.

Deze week verschijnen er in Science elf artikelen over deze oermens. Het is het levenswerk van paleontoloog Tim White, die met zijn team al veel andere ontdekkingen deed, maar hieraan het langste werkte. En het gaat over een lang geheim gehouden half compleet skelet en veel andere botresten, waaronder tanden van tenminste 21 verschillende individuen, van deze voorouder van de mens.

Ardipithecus was 120 cm lang en woog 50 kilo. Best zwaar en groot voor zo’n nog altijd aapachtige mensachtige.

Opvallend is dat deze verre voorouder niet op de chimpansee leek. Hij slingerde niet aan zijn armen en liep niet op zijn knokkels.

Ardipithecus leefde in bosachtig gebied, waar hij een breed dieet verorberde: noten, vruchten, insecten, kleine zoogdieren. En al liep hij rechtop, hij kon ook prima klimmen, mede dankzij een opvallend duimachtige grote teen waarmee hij zich aan takken klemde.

De fysieke verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke Ardipitheci zijn niet groot geweest. Uit die ‘gelijkheid’ tussen man en vrouw leiden de onderzoekers in een nogal wilde speculatie af dat deze vroege mensachtige al een vorm van paarbinding tussen man en vrouw hadden. De onderzoekers zeggen zelfs dat ze een soort gezinnetje vormden. Over dat idee zal de komende tijd een grote wetenschappelijke discussie losbranden.