Chronische moeheid misschien door XMRV-virus

Elektronenmicroscopische opname van virusdeeltjes van het XMRV die uit een cel ontsnappen.
Djoke Hendriks

Tweederde van de patiënten met het chronisch vermoeidheidssyndroom is besmet met het XMRV-virus (Science, 8 oktober). Dat is een virus dat drie jaar geleden voor het eerst bij mensen is gevonden.

Het is opvallend dat een vooraanstaand tijdschrift als Science dit onderzoek publiceert. Het is niet meer dan een simpel epidemiologisch onderzoek naar besmetting met XMRV bij gezonde mensen (4 procent besmet) en chronisch vermoeide mensen (67 procent besmet). Een commentator in Science noemt XMRV echter ‘een nieuw virus voor oude ziekten’. Een nieuw virus opent de mogelijkheid dat tot nu toe onverklaarbare ziekten een oorzaak krijgen. Vorige maand vonden andere onderzoekers dat XMRV mogelijk prostaatkanker veroorzaakt.

Met XMRV duikt opnieuw een kandidaat op als veroorzaker van het chronisch vermoeidheidssyndroom. Er zijn in de loop van de jaren al talloze kandidaten genoemd, van Mycoplasma fermentans tot het Epstein-Barr virus dat de ziekte van Pfeiffer veroorzaakt.

“Er wordt zoveel geroepen en als het waar is, is het fantastisch. Maar zoek nou eerst eens goed uit hoe het zit, voor het gepubliceerd wordt”, zegt prof.dr. Jos van der Meer, internist aan het UMC St Radboud in Nijmegen en bekend onderzoeker naar chronische vermoeidheid. “Tot nu toe hebben we steevast kunnen aantonen dat de geopperde ziekteverwekkers geen chronische vermoeidheid veroorzaken.”

Naar schatting één procent van de wereldbevolking lijdt aan het chronisch vermoeidheidssyndroom. De ziekte kenmerkt zich door een slopende vermoeidheid die vele jaren kan aanhouden. Doordat er in lichamelijk en laboratoriumonderzoek geen afwijkingen zijn te vinden, is de diagnose altijd omstreden geweest. Deze wordt vooral gesteld door andere dingen uit te sluiten. De ziekte is lastig te behandelen zolang de oorzaak onduidelijk blijft. Van der Meer stond aan de wieg van de ontwikkeling van gedragstherapie en dat is de therapie met de beste resultaten.

Chronische vermoeidheid en prostaatkanker zijn de enige ziektes waarbij het XMRV-virus tot nu toe is gevonden. Bij de verschillende onderzoeken is het virus ook bij gezonde mensen aangetroffen. Het Amerikaanse onderzoek toont alleen een statistisch significante relatie tussen het virus en chronische vermoeidheid. Om aan te kunnen tonen dat XMRV de ziekte daadwerkelijk veroorzaakt, moet er een ziektemechanisme worden ontdekt.

Gepubliceerd in:
Wetenschap