Ook bodem resistent tegen antibiotica
Rotterdam, 7 april. Niet alleen in stallen en in vlees, maar ook in de Nederlandse bodem leven steeds meer bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica. Dat blijkt uit onderzoek van Britse en Nederlandse wetenschappers. Volgens onderzoeksleider David Graham komen de bacteriën „waarschijnlijk uit de landbouw”.
Graham denkt dat het antibioticagebruik in de veehouderij de resistentie bevorderd heeft, vooral de laatste decennia. Hij vreest dat resistente bacteriën uit de bodem een extra bron kunnen zijn voor infecties die moeilijk met antibiotica te behandelen zijn. Het onderzoek van Graham, hoogleraar aan Newcastle University, verscheen onlangs online in het vakblad Environmental Science & Technology.
Meer resistente bacteriën
Het gehalte resistente bacteriën is vijftien keer zo groot als in de jaren 70, voor sommige typen antibiotica. De onderzoeker denkt dat de bodem in Nederland meer resistente bacteriën bevat dan die in andere ontwikkelde landen. Graham deed vergelijkbaar onderzoek in de VS en Midden-Amerika.
Hij vermoedt dat juist de veehouderij de afgelopen decennia de bron is van de resistentie, omdat daarin veel meer antibiotica omgaan dan bij de behandeling van mensen. Ook is de watervervuiling afgenomen; via industrie en huishoudens belanden juist minder antibiotica in het milieu.
Antibioticaresistentie uit de veehouderij is een gevaar voor de volksgezondheid. Het overgrote deel van het kippenvlees in de Nederlandse winkels is besmet met ESBL-bacteriën die bestand zijn tegen verschillende soorten antibiotica, meldde deze krant vorige week. Naar verwachting reageren de demissionaire CDA-ministers Verburg (LNV) en Klink (VWS) eind deze week op de opkomst van de ESBL-bacterie. Vier jaar geleden al werd in de Nederlandse varkens- en kalverhouderij de resistente MRSA-bacterie ontdekt.
Gezondheidsrisico's
De veehouderij gebruikt al sinds de jaren 60 antibiotica, om de groei van dieren te bevorderen en ziektes te voorkomen en te behandelen. Al sinds de jaren tachtig waarschuwen wetenschappers voor de gezondheidsrisico’s. Antibiotica als groeibevorderaar zijn sinds 2005 verboden, maar in Nederland heeft dat het gebruik ervan niet verminderd. Andere afspraken binnen de veehouderijsector hadden evenmin effect op het gebruik.
Graham analyseerde bodemmonsters uit Noord-Holland, Overijssel, Drenthe en de Noordoostpolder, tussen 1942 en 2008. Ze komen uit het bodemarchief van het Wageningse onderzoeksinstituut Alterra.