Toch geen bewijs voor bestaan chimpanseecultuur
Chimpansees hebben hun eigen culturen, werd in 1999 vastgesteld. Maar nieuw onderzoek laat zien dat genetische verschillen ook een rol spelen.
Rotterdam, 19 aug. De chimpansees uit het Tai-bosgebied in Ivoorkust gebruiken grote bladeren om comfortabel op te zitten. Dat doen chimps uit het nationaal park Gombe in Tanzania nooit. Bladeren dienen in Gombe wel als washandje, waarmee chimps zichzelf schoonvegen. En deze apen halen mieren uit gaatjes met een takje – iets wat je hun soortgenoten uit het Kibale-woud in Oeganda nooit ziet doen.
Dit is chimpanseecultuur, concludeerden primatologen elf jaar geleden in een invloedrijk artikel in Nature. Voor het eerst was er een ‘etnografische’, systematische beschrijving van het gedrag van verschillende groepen dieren. Cultures in chimpanzees, luidde het stuk uit 1999.
Maar gisteren erkende een deel van die auteurs – onder wie de bekende primatoloog Richard Wrangham – dat ze voor het bestaan van die culturen eigenlijk geen bewijs hebben. De apengroepen in Afrika die verschillend gedrag vertonen, blijken ook tamelijk verschillend DNA te bezitten. En dus kunnen die variabele gedragspatronen ook een erfelijke, genetische basis hebben, schreven zij woensdag in Proceedings of the Royal Society B (online) .
Let wel: ze beweren niet dat er géén chimpanseecultuur bestaat en dat apen in plaats daarvan washandjesgenen hebben. Maar het artikel wijst wel met kracht op een discussie die al jaren sluimert in de gedragsbiologie. Terwijl biologen steeds vaker culturen aanwijzen bij apen, bij walvissen, bij kraaien, zeggen de critici: bewijs eerst maar dat er niks anders aan de hand is.