Bloedarmoede bij ouderen leidt tot sterfte
Rotterdam, 28 okt. Hoogbejaarden met bloedarmoede overlijden eerder dan leeftijdgenoten zonder bloedarmoede – zelfs als rekening gehouden wordt met onderliggende ziekten. Maar deze gevaren van bloedarmoede worden bij deze leeftijdgroep slecht onderkend. Dat stelt Wendy den Elzen in haar proefschrift, waarop ze dinsdag 2 november promoveert aan de Universiteit Leiden (LUMC).
Een op de vier 85-plussers heeft bloedarmoede. Bloedarmoede gaat in deze groep niet alleen samen met meer sterfte, maar ook met cognitieve problemen, verminderde zelfredzaamheid en verminderde kwaliteit van leven. Aangezien Nederlanders steeds ouder worden en de kans op bloedarmoede toeneemt met de leeftijd, wordt het volgens de Leidse onderzoeker belangrijk dat artsen alert zijn op deze aandoening.
Volgens de richtlijnen geven artsen hun patiënten extra vitamine B12 als ze zowel bloedarmoede als een vitamine B12-gebrek vaststellen. Dat lijkt echter weinig zin te hebben, concludeert Den Elzen: in tegenstelling tot wat altijd wordt gedacht, is vitamine B12-gebrek bij hoogbejaarden waarschijnlijk niet de oorzaak van bloedarmoede. De onderzoeker vond wel een verband tussen bloedarmoede en een te laag gehalte aan foliumzuur en ijzer in het bloed. „Maar het is te vroeg om deze groep nu massaal aan de foliumzuur- of ijzertabletten te zetten”, zegt ze. „Daarvoor zouden we eerst een goed opgezet experimenteel onderzoek moeten doen.”
Den Elzen ontdekte bij de hoogbejaarden nog iets anders opvallends: ook de concentratie erythropoëtine (EPO, een hormoon dat de aanmaak van rode bloedcellen stimuleert) in het bloed is een voorspeller voor hoe snel een 85-plusser zal overlijden.
Het hormoon EPO wordt aangemaakt in de nieren als er zuurstoftekort in het bloed is. Het hormoon is vooral bekend als doping in de wielerwereld. „Die relatie tussen EPO en sterfte is erg intrigerend”, vindt Den Elzen. „Misschien is de hoge EPO-concentratie een signaal van een onderliggend medisch probleem, dat nog niet onderkend is. Maar wellicht is EPO in hoge concentraties zelf ook schadelijk voor het lichaam. Dat gaan we nog verder onderzoeken.”